6 april 2022
Leerlijn Communicatie en Zingeving
De leerlijn Communicatie en Zingeving is een verzameling leertaken, gericht op het ontwikkelen van competenties die nodig zijn voor communiceren over zingeving in de palliatieve fase. Deze leerlijn is ontwikkeld vanuit het ZonMw-project Pasemeco. De leerlijn omvat verschillende onderwijsmaterialen en activiteiten – van casuïstiek tot zelfreflectieopdrachten, van rollenspel tot interviews met artsen – die op verschillende plekken in het curriculum kunnen worden ingezet. Uitgangspunten die bij de ontwikkeling van deze leerlijn zijn gehanteerd: inzet van authentieke taken, reflectief leren en integratie van palliatieve zorg in het geneeskunde curriculum. Leerlijn in 8 leertaken De leerlijn bestaat uit acht leertaken: Ziek zijn in vier dimensies – herkennen in vijf casussen De palliatieve patiënt in de context van het leven - discussie Reflectie eigen visie op leven en sterven - reflectieverslag De zingevingsdimensie in beeld – discussie De professional aan het werk – interviews met artsen Een gesprek rond zingeving aangaan en werken met het ‘diamantmodel’ - afmaaktaak Een gesprek simuleren met een patiënt in de palliatieve fase Zelfstandig gesprek met een palliatieve patiënt. Bij elke leertaak is een studenteninstructie en een docenteninstructie beschikbaar. Ook is een lijst met ondersteunende materialen bijgevoegd. In de docenteninstructie worden alternatieve onderwijsactiviteiten geboden. Leertaak 1: ziek zijn in vier dimensies In deze leertaak ligt de focus op de introductie van de vier dimensies van zorg en ziek zijn: de fysieke, psychische, sociale en zingevingsdimensie. Studenten leren in deze leertaak om de verschillende dimensies te herkennen, verbanden te leggen tussen problematiek in de verschillende dimensies, en om de zorg voor de patiënt af te stemmen op de specifieke problematiek van alle vier dimensies. Hiervoor worden patiënten casussen uit de palliatieve zorg gebruikt. Leertaak 2: de palliatieve patiënt in de context van het leven Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze leertaak ligt de focus op het zien van de palliatieve patiënt in de context van zijn of haar leven en het reflecteren hierop. Studenten reflecteren op wat hen zelf raakt en wat voor de patiënt blijkbaar belangrijk is. Leertaak 3: eigen ideeën over sterven en dood Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze leertaak gaat het om het reflecteren en discussiëren over de eigen ideeën over sterven en dood en wat de invloed hiervan kan zijn op de rol als zorgverlener in de palliatieve zorg. Leertaak 4: de zingevingsdimensie in beeld Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze leertaak ligt de focus op de rol van de arts bij het bespreken van vragen rondom zingeving en het leggen van de relatie met keuzes in behandelmogelijkheden. Leertaak 5: de professional aan het werk Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze taak ligt de focus op hoe artsen de zingevingsdimensie integreren in hun begeleiding van palliatieve patiënten. Leertaak 6: een gesprek rond zingeving aangaan en werken met het diamantmodel Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze leertaak ligt de focus op het aangaan van een gesprek rond zingeving en het werken met het ‘diamantmodel’. In videofragmenten brengt de palliatieve patiënt diverse spanningsvelden rond zingeving naar voren. Leertaak 7:een gesprek simuleren met een patiënt in de palliatieve fase Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze leertaak staat het oefenen van de gespreksvaardigheden met een palliatieve patiënt centraal op de vier dimensies van palliatieve zorg met gerichte aandacht voor zingeving. Leertaak 8: zelfstandig gesprek met palliatieve patiënt Deze leertaak is onderdeel van de leerlijn Communicatie en Zingeving, maar kan ook als losstaande leertaak worden gebruikt. In deze leertaak staat het zelfstandig een gesprek voeren met een patiënt over de vier dimensies centraal. Deze leertaak kan bijvoorbeeld tijdens een co-schap worden ingezet.