Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (158)

…

HBO/WO

MBO

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

13 januari 2026

Techwijs in zorg en welzijn

Zorg, welzijn en technologie: onlosmakelijk verbonden Twintig jaar geleden leek technologie nog iets van de toekomst. Maar inmiddels is het niet meer weg te denken uit de wereld van zorg en welzijn. De zorg- en ondersteuningsvragen zijn complexer geworden, het personeelstekort groeit – en technologie speelt een steeds grotere rol in oplossingen en ondersteuning. In visies, beleidsplannen en opleidingsprofielen is technologie terug te vinden. Toch is de praktijk weerbarstig. Want hoe geef je technologie echt een plek in je werk? Wat is de meerwaarde ervan? En wanneer kies je er bewust voor om géén technologie in te zetten? Dit boek helpt je om daarover kritisch en bewust na te denken. Het is speciaal geschreven voor mbo- en hbo-studenten in zorg en welzijn, én voor professionals die hun kennis en vaardigheden rond technologie willen versterken. Laat je inspireren, denk mee en ontdek hoe jij technologie op een doordachte manier kunt inzetten in jouw beroep. Het boek is samengesteld door experts vanuit onderwijs, werkveld en wetenschap. Het boek staat onder redactie van Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang en Marloes Postel, zij zijn verbonden aan het lectoraat Technology, Health & Care van Saxion en het practoraat Zorg en Technologie van ROC van Twente.

Open (Access) Tekst Boek

Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang, Marloes Postel

1 januari 2026

Hoe bespreek je alcoholgebruik? [Podcast]

Veel gezondheidsklachten kunnen samenhangen met alcoholgebruik, zoals slaapproblemen, overgangsklachten, hartkloppingen of een hoge bloeddruk. Merel van Loon en Jannet de Jonge pleiten er dan ook voor dat zorgverleners standaard vragen naar alcoholgebruik, net zoals het ook gewoon is voor rookgedrag. De Jonge licht het gesprek over alcoholgebruik toe in de context van motiverende gespreksvoering. Ook legt ze uit hoe je op een goede manier advies kunt geven. Van Loon vertelt hoe je kan voorkomen dat patiënten denken dat je ze ziet als alcoholist en hoe je ermee omgaat als mensen hun eigen alcoholgebruik bagatelliseren. Beiden benadrukken het belang om zonder oordeel het gesprek in te gaan en te handelen vanuit het oogpunt van goede zorgverlening. Als het lukt om op een open, respectvolle manier het verband te leggen tussen alcoholgebruik en de gezondheidsklachten, dan is het mogelijk om daarna met de patiënt af te tasten waar gezondheidswinst te behalen valt en wat de patiënt kan doen om het alcoholgebruik te verminderen.

Audio

Merel van Loon, Jannet de Jonge

11 september 2025

Docenthandleiding: Leefstijl, preventie en voorlichting

Deze module biedt inzicht in het bevorderen van een gezonde leefstijl en het voorkomen van ziekten. De vaardigheden die in deze module geleerd worden, stellen leefstijlprofessionals in staat effectieve interventies te ontwerpen en toe te passen die bijdragen aan het herstel van gezondheid en het bevorderen van een gezonde leefstijl. Als professional beweeg je je in een maatschappij en zorgsector, waarin het denken in termen van zorg en ziekte verschuift naar denken in gedrag en gezondheid. Wellicht draag je bij aan het bevorderen van gezondheid van mensen door het ondersteunen van hun zelfmanagement. Waar mogelijk betrekt je de naasten en/of mantelzorg actief en waar mantelzorg ontbreekt, legt je contact met- of initieert je een sociaal netwerk rondom de patiënt. Je houdt daarbij rekening met de individuele mogelijkheden, fysieke (leef)omgeving, sociale relaties, cultuur en leefstijl. Met behulp van gezondheidsmodellen en de eerste vier stappen van Intervention Mapping (IM) zullen evidence-based interventies ontwikkeld worden. Deze module bestaat uit twee leerlijnen, de theorie- & toepassingslijn en een themalijn met daarin o.a. communicatieve vaardigheden lessen. De theorie- & toepassingslijn bestaat uit 8 bijeenkomsten waarin de studenten werken aan het toepassen van de stappen van intervention mapping. De themalijn bestaat uit 6 bijeenkomsten waarin de studenten eerst naar hun eigen gedrag kijken en vervolgens oefenen met hun gespreksvaardigheden t.a.v. het ondersteunen van een zorgvrager bij een gedragsverandering.

Document

Serena van der Kaaij

16 juli 2025

1. Euthanasie

Deel 1 van de twee kennisclips gaat over wat euthanasie is en hoe we in Nederland de afgelopen decennia zijn omgegaan met dit vraagstuk. Een aantal casussen in Nederland heeft bijgedragen aan het formuleren van de wet Toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding, kortweg de Euthanasiewet, in 2002. Er wordt uitgelegd hoe vaak euthanasie wordt uitgevoerd, waarom en door wie. Tot slot worden de zes zorgvuldigheidseisen uit de wet toegelicht. Hoe euthanasie er in de praktijk uitziet, zie je in kennisclip 2. Bronvermelding: 00:20 Staatscommissie Euthanasie. (1985). Rapport Van De Staatscommissie Euthanasie. Staatsuitgeverij. 01:50 Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding. (2021, 1 oktober). Overheid.nl. 4:00 – 5:00 Rijksoverheid. (z.d.). Euthanasie en de wet: Sterven met hulp van een arts. 5:20 – 9:30 Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst [KNMG]. (2024). Euthanasie in cijfers 2023 [Infographic]. CC BY Met uitzondering van de gelicentieerde content, te weten: Logo’s. Infographics KNMG.

Video

Lubke van 't Hul

23 juni 2025

Handreiking keuzedelen Duurzaam handelen in de beroepspraktijk

In mei 2025 zijn de herziene keuzedelen 'Duurzaam handelen in de beroepspraktijk' voor niveau 1, 2, 3 en 4 beschikbaar gekomen. Tijdens de herziening van deze keuzedelen heeft de ontwikkelgroep de wens uitgesproken om de achterliggende gedachtegang toe te lichten. Het doel is om een paradigmashift te ondersteunen: duurzaam handelen moet niet enkel een losstaand vakgebied zijn, maar een vanzelfsprekend onderdeel van de beroepspraktijk. Niet omdat het moet, maar vooral omdat het een innerlijk kompas kan zijn voor denken en handelen met échte aandacht voor onze leefomgeving.

Document

Eric Soer

17 juni 2025

2. Euthanasie

Deel 1 van de twee kennisclips ging over de wetgeving. In deel 2 staat de praktijk van de euthanasiewet centraal. De zorgvuldigheidseisen komen hierbij opnieuw aan bod. Aan de hand van vijf fasen (verzoek tot euthanasie, besluit, voorbereiding, uitvoering en evaluatie) wordt het proces van euthanasie uitgewerkt. Daarbij wordt ook duidelijk wat de rol van de verpleegkundige is, en wat zij vooral níet moet doen. Bronvermelding: 2:40-4:00 Expertisecentrum euthanasie. (2024). 2023 in beeld. Geraadpleegd op 20 maart 2025, van https://expertisecentrumeuthanasie.nl/app/uploads/2024/04/EE_2023_in_beeld_web_150.pdf 7:50-8:30 Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst & Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. (2021). Richtlijn uitvoering euthanasie en hulp bij zelfdoding. KNMG/KNMP. Geraadpleegd op 20 maart 2025, van https://www.knmp.nl/richtlijnen/uitvoering-euthanasie-en-hulp-bij-zelfdoding. 11:50 Loesje. (1987). Euthanasie konkrete doodsverzachting. Geraadpleegd op 20 maart 2025, https://www.loesje.nl/posters/nl8702_1 Copyright 1987, Loesje. CC BY Met uitzondering van de gelicentieerde content, te weten: Logo’s. Loesje poster

Video

Lubke van 't Hul

26 juni 2024

Sum-up: online learning analytics tool voor interpretatie van narratieve feedback.

R Broncode van Sum-up In een opleiding die is vormgegeven volgens de principes van programmatisch toetsen met een intrinsieke focus op formatieve toetsing ingebed in het leren, speelt narratieve feedback een cruciale rol in het leerproces. Studenten ontvangen wekelijks gedetailleerde feedback van diverse feedbackgevers om hun competenties te ontwikkelen. Ondanks de waardevolle inzichten die deze feedback biedt, blijkt het interpreteren van de grote hoeveelheid en uiteenlopende commentaren uitdagend en tijdrovend. Onnauwkeurige interpretaties kunnen leiden tot gemiste leerkansen. Daarom is Sum-up ontwikkeld: een online learning analytics tool die studenten en mentoren ondersteunt bij het efficiënt interpreteren van longitudinale narratieve feedback. Door AI-technieken te gebruiken, helpt Sum-up snel en nauwkeurig inzicht te krijgen in sterke en zwakke punten, en ontbrekende feedbackgebieden. Het doel is om een meer gerichte en betekenisvolle zelfevaluatie te bevorderen, wat leidt tot een effectiever reflectie-, leer- en begeleidingsproces. Sum-up maakt zo het leerproces efficiënter en effectiever voor toekomstige artsen.

Document

Joyce Moonen-van Loon, Marjan Govaerts, Marion van Lierop

9 december 2023

Handreiking raamwerk klinimetrie

Het beschikbare onderwijsmateriaal (leeruitkomsten, casuïstiek en opdrachten) in deze handreiking is bedoeld als ondersteuning bij de (door)ontwikkeling van het onderwijs gericht op het aanleren van de competenties, van de (aankomend) fysiotherapeut, die nodig zijn voor het selecteren van meetinstrumenten en het gebruiken van de meetresultaten.

Document

Lectoraat Autonomie en participatie van Chronisch Zieken

1 december 2023

Training Leren Werkplekleren

In de training Leren Werkplekleren laten we studenten kennis maken met wat informeel werkplekleren is en hoe dit eruit ziet op coschap. Ook krijgen studenten inzicht en oefenen ze met hoe ze hun werkplekleren kunnen reguleren op coschap m.b.v. leerdoelen, vragen stellen, feedback en reflecteren. Gedurende de gehele training staat informeel werkplekleren centraal: bewustwording van de context waarin je leert; welke moeilijkheden je specifiek in die context kunt verwachten; wat je zelf kan doen om leren in die context te stimuleren en hoe je werkplekbegeleiders hierin kan betrekken en wat je kan doen als iets niet lukt.

Document

Mila van Dorst, Renske de Kleijn, Marije Hennus, Marije Lesterhuis, Annet van Royen