Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (15)

HBO/WO

MBO

14 november 2025

Verhaal 3: een leerling in groep 8 regulier onderwijs met een oorlogstrauma

Leerkracht vertelt over ervaringen met een leerling in groep 8 regulier onderwijs met een oorlogstrauma. Deze PowerPoint-presentatie dient als visuele ondersteuning voor lessen en begeleidingsmomenten voortvloeiend uit de verhalenbundel "Verhalen van kracht en kwetsbaarheid". Het doel van het boekje is om te inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactisch handelen, professionele identiteit en onderzoekend handelen.

Presentatie

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

14 november 2025

Verhalen van kracht en kwetsbaarheid

Dit verhalenboek brengt de praktijk van leerkrachten dichtbij en laat zien hoe zij het verschil maken voor kwetsbare leerlingen. Aan de hand van concrete verhalen uit regulier en speciaal onderwijs, zoals leerlingen met trauma, taalachterstanden, ADHD of ASS, krijg je inzicht in de complexe uitdagingen in de klas en hoe leerkrachten hierop inspelen. DOEL: Inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactiek, professionele identiteit en onderzoekend vermogen. VOOR WIE: Pabo-studenten: oefenmateriaal en inspiratie om te leren reflecteren op complexe praktijksituaties. (startende) leerkrachten: handvatten voor de eerste jaren in het beroep en het omgaan met leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Trainers en opleiders: didactisch materiaal voor cursussen, bij- en nascholing over gedrag, inclusie en professionele ontwikkeling. INHOUD EN OPZET: Verhalen worden aangevuld met start- en gespreksvragen, reflectieopdrachten, analyse van gedrag, handelingssuggesties, tips van leerkrachten, verdiepingsthema’s en leestips. Zo kan het boek zowel individueel als in groepsverband worden gebruikt, in lessen, intervisies of opleidingscontexten. Met dit boek willen de makers leerkrachten en studenten stimuleren om te blijven leren, reflecteren en groeien in hun betekenisvolle rol in het leven van kinderen. Uitgave van het Lectoraat Jeugd, Educatie en Samenleving van Hanze Groningen.

Document

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

14 november 2025

Verhaal 4: een leerling met een trauma door mishandeling in het speciaal onderwijs (cluster 4)

Leerkracht vertelt over ervaringen met een leerling in speciaal onderwijs (cluster 4) met een trauma door mishandeling. Deze PowerPoint-presentatie dient als visuele ondersteuning voor lessen en begeleidingsmomenten voortvloeiend uit de verhalenbundel "Verhalen van kracht en kwetsbaarheid". Het doel van het boekje is om te inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactisch handelen, professionele identiteit en onderzoekend handelen.

Presentatie

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

14 november 2025

Verhaal 2: een leerling in groep 8 regulier onderwijs met de diagnose ASS 

Leerkracht verteld over een leerling in groep 8 regulier onderwijs met de diagnose ASS. Deze PowerPoint-presentatie dient als visuele ondersteuning voor lessen en begeleidingsmomenten voortvloeiend uit de verhalenbundel "Verhalen van kracht en kwetsbaarheid". Het doel van het boekje is om te inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactisch handelen, professionele identiteit en onderzoekend handelen.

Presentatie

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

28 oktober 2025

Zo versterk je het groeipotentieel van leerlingen met kenmerken van autisme

Blog Iedereen heeft talent — als je het op de juiste manier weet te benaderen. Nieuwsgierigheid, creativiteit, kritisch denken en probleemoplossend vermogen zijn daarbij sleutelvaardigheden. In onze blogs delen auteurs inzichten, werkvormen en praktijkvoorbeelden die lerarenopleiders, leerkrachten en docenten kunnen inspireren. Acht jaar onderzoek samengebracht in een duurzame bron van kennis en inspiratie.

Document

Carla Geveke

10 maart 2025

Talentgericht werken - Autisme in de klas

Diverse materialen, video's en achtergrondinformatie om passend onderwijs te bieden en uw professionele vaardigheden te versterken, zowel individueel als in samenwerking met anderen. In het lectoraat Jeugd, Educatie en Samenleving – leeropdracht Diversiteit in Leren en Gedrag richten we ons binnen de ASS-lijn (Autisme Spectrum Stoornis) op het ontwikkelen van kennis over hoe kinderen met (kenmerken van) autisme hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen op school. We geloven dat ieder kind het vermogen heeft om te leren. De focus ligt op het helpen van leerkrachten om de verborgen talenten van kinderen met autisme te ontdekken, terwijl ze ook hun eigen vaardigheden ontwikkelen om deze leerlingen goed te begeleiden.

Video

Carla Geveke

17 januari 2025

Diversiteit in gedrag en talentontwikkeling; bouwstenen voor een schoolbrede visie

Dit artikel richt zich op het formuleren van een visie op het gebied van diversiteit in gedrag en talentontwikkeling. Hoe de school een visie kan ontwikkelen en bijhouden, wordt toegelicht aan de hand van een concreet voorbeeld van een dagelijkse situatie in de groep. Dit voorbeeld gaat over leerkracht Joep en leerlingen Zarah en Joke (sectie 1). De centrale vraag in het artikel is: Hoe kan een schoolbrede visie worden opgesteld waarbij leerkrachten worden ondersteund om talentgericht te werken met alle leerlingen? In de tweede sectie wordt ingegaan op wat diversiteit is en wat de samenhang is met inclusie en met het opzetten van een talentgerichte bril in het handelen in de klas en op school. In sectie 3 wordt de achterliggende theorie (een model over leren en ontwikkeling) besproken. Daarbij komen drie pijlers naar voren: 1. Uitgaan van diversiteit, 2. Kijken en handelen en 3. Werken aan een positieve spiraal. In sectie 4 worden drie stellingen gepresenteerd, die gebaseerd zijn op de drie theoretische pijlers. Ze zijn bruikbaar om samen met het schoolteam te werken aan een visie. Ze zijn de basis voor een aantal concrete handvatten die voor het werken in de eigen groep als leerkracht kunnen worden gebruiken (beschreven in sectie 5, praktische handvatten). Deze handvatten zijn ook bruikbaar voor het werken in het schoolteam en in relatie met ouders en andere professionals. Het artikel draagt hiermee hopelijk bij aan het werken vanuit een visie op diversiteit in gedrag en talentontwikkeling, waarbij de school samen de schouders zet onder het bieden van kansen voor alle leerlingen.

Document

Henderien Steenbeek, Carla Geveke

17 januari 2025

Talentgericht ondersteunen van leerlingen met kenmerken van autisme

In dit artikel leggen we de nadruk op het belang van het begrijpen van gedrag vanuit het perspectief van leerlingen met kenmerken van autisme. Door het dynamische karakter van ontwikkeling te benadrukken, wordt de focus verlegd van de diagnose van de leerling naar het interpreteren van gedrag vanuit de perceptie en ervaringen van de leerling zelf. Centraal in dit artikel staat: Hoe kan de leerkracht leerlingen met kenmerken van autisme talentgericht ondersteunen? Het doel is enerzijds om de lezer te inspireren om te kijken vanuit de ogen van de leerlingen. Anderzijds beogen we de lezer een aantal inzichten te geven in hoe de begeleiding van de leerling meer passend gemaakt kan worden. Door talentgericht te kijken en te handelen kunnen deze leerlingen gaan sprankelen en tot ontwikkeling komen. We gaan in op gedragingen die leerlingen met autisme kunnen vertonen in verschillende contexten. We moedigen leerkrachten aan om door de ogen van de leerling te kijken en begrip te hebben voor de basisbehoeftes. Door het bieden van structuur, ruimte en flexibele ondersteuning, kunnen leerkrachten hun onderwijs ook daadwerkelijk afstemmen op de behoeftes van leerlingen. Tot slot benadrukken we het belang van interprofessioneel samenwerken. Dit biedt mogelijkheden om het onderwijszorgaanbod voor leerlingen met autisme te verbeteren en inclusiever onderwijs te realiseren.

Document

Carla Geveke, Henderien Steenbeek

17 januari 2025

Gedragsvaardigheden in sportsituaties: samen leren sporten

In dit artikel willen we enkele inzichten delen over het belang van gedragsvaardigheden in sportsituaties, met speciale aandacht voor de talentkrachtige benadering. Deze tips zijn nuttig voor leerkrachten in het bewegingsonderwijs en sport. Het is cruciaal om te erkennen dat een succesvolle sportdeelname niet alleen draait om motorische vaardigheden, maar ook om gedragsvaardigheden zoals samenwerken, doorzettingsvermogen en respect voor anderen. Het bewegingsonderwijs is bij uitstek de plek om deze vaardigheden onder de knie te krijgen. We gaan hierbij uit van een talentkrachtige benadering die ervoor zorgt dat elk kind op zijn eigen wijze zich maximaal kan ontwikkelen. Om gedragsvaardigheden effectief aan te leren, is het belangrijk om kinderen regie te geven over hun eigen ontwikkeling. Moedig zelfreflectie aan, geef ruimte voor experimenteren en bied ondersteuning waar nodig. Als docent is het jouw rol om zelf het goede voorbeeld te geven en een ondersteunende groepssfeer te creëren. Effectief leerkrachtgedrag omvat het afstemmen van het lesaanbod op individuele behoeften, het creëren van een ondersteunende omgeving (scaffolding) en het stimuleren van gewenst gedrag. Het lesverloop omvat een gestructureerde aanpak, waarbij de nadruk ligt op het geleidelijk verbeteren van vaardigheden en het aanleren van gewenst gedrag. Op deze manier kan de leerkracht gedragsvaardigheden aanleren die ervoor zorgen dat elk kind succesvol kan deelnemen.

Document

Remo Mombarg, Anne de Bruijn

17 januari 2025

Een dynamische kijk op de muzikale ontwikkeling van jonge kinderen in opvoeding en onderwijs

Dit artikel bespreekt een dynamische benadering van de muzikale (talent)ontwikkeling bij jonge kinderen (Steenbeek, Van Geert & Van Dijk, 2011). Volgens een theoretisch, dynamisch kader is ontwikkeling een emergente eigenschap. Talent kan bij elk kind ontstaan als er een opwaarts dynamisch proces tot stand komt in de interactie tussen kind, volwassene en de activiteit. Het gebruik van Expressed Pedagogical Content Knowledge (EPCK; vgl. Geveke, 2017) door de volwassene is de sleutel om een positieve talentspiraal tot stand te brengen. Een dynamische kijk op ontwikkeling gaat terug op het werk van pedagogen als Vygotsky, Piaget, Bruner en Dewey, en is verbonden met het sociaal-constructivisme. Daarnaast hebben de ecologische theorieën van Bronfenbrenner en Gibson er een belangrijke invloed op gehad. Verder is deze visie op macro-theoretisch niveau verwant aan theorieën over motivatie, zelfbeschikking en zelfregulering (Deci & Ryan, 2000), en over self-efficacy (Eraut, 2004). Het doel van deze studie is het beschrijven en evalueren van een inventarisatie van onderzoek naar muziekeducatieve praktijken voor jonge kinderen vanuit een dynamisch perspectief. Bij wijze van kwalitatieve inhoudsanalyse is een literatuurstudie uitgevoerd naar muziekeducatieve praktijken bij jonge kinderen. Deze studie heeft verschillende voorbeelden opgeleverd van veelbelovende praktijken die dynamische kenmerken vertonen. De resultaten geven aan dat onderzoek vanuit een dynamisch oogpunt naar betekenisvolle muziek-educatieve praktijken internationaal ‘in de lucht hangt’. Door een gebrek aan gedetailleerde analyses binnen de studies van activiteiten op de microtijdschaal blijft de kracht van EPCK echter meestal een blinde vlek. Door te focussen op EPCK kan onderzoek bijdragen aan kennis over hoe professionals meer ontwikkelingskansen voor kinderen kunnen creëren.

Document

Herman Veenker, Evert Bisschop Boele