Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (106)

…

HBO/WO

MBO

15 oktober 2026

E-learning Pijler 5.3 Jij stuurt de technologie helpt

In deze e-learning ontdek je hoe digitale technologie je kan helpen bij het oplossen van problemen, het verbeteren van processen en het versterken van je creativiteit. Dit is de derde e-learning (3/4) uit de reeks korte e-learnings bij DigComp Pijler 5, deze e-learning is voor competentie 5.3. De e-learning bestaat uit een introductie-animatie. Daarna leer je hoe digitale tools je helpen om problemen op te lossen, taken efficiënter uit te voeren en creatieve ideeën te ontwikkelen. Je bekijkt voorbeelden van digitale technologie in verschillende sectoren en bedenkt wat dit betekent voor jouw eigen vak. Je sluit af met een samenvatting. Leerdoel 1: Je weet hoe digitale technologie je helpt om problemen op te lossen, sneller te werken en op nieuwe ideeën te komen. Leerdoel 2: Je weet waarom digitale technologie je helpt om creatief te zijn, maar je creativiteit niet overneemt. Geschatte studietijd: 15 minuten.

MboWebsite

Project Digitale Vaardigheden voor Studenten en Team Content Creation

2 oktober 2026

Clinical Tools: A DIY catalogue for the creative

Instead of encouraging the purchasing of new technologies for medical training, this textbook, in the form of a catalogue, focuses on sharing examples of creative tools that already exist. This issue also offers a practical guide for how to make these tools, encouraging using local resources. Ever considered where your learning tools come from as you study or teach medicine? So many teaching materials in medicine are mass-produced, environmentally unfriendly, and reproduce the same kind of bodies. We need a drastic rethinking of our teaching tools. But rather than new inventions, what if the innovations we need are already out there? Our first issue of Clinical Tools: A DIY Catalogue for the Creative celebrates the abundance of ideas for teaching materials that already exist in medical education. Inside you will find gorgeous illustrations, clear instructions for how to make tools and insightful essays exploring the ideas behind DIY in medical education. Get your making supplies ready! This open textbook is designed for nursing, medical and other healthcare students and teachers across bachelor’s, undergraduate and postgraduate, master’s level, especially those enrolled in courses on clinical training. It is also relevant to other practitioners and learners working in healthcare contexts who continue to engage in educational activities. The textbook is intended to help students learn about and create their own teaching tools, whether they are working in obstetrics, surgery, or general medicine. The book supports learning by doing: students and teachers can read and adapt the instructions, use the included suggestions, and connect to what is available and relevant in their own healthcare contexts. It is also suitable for instructors seeking accessible, reusable teaching material that can be integrated into classroom teaching, assignments, and research-led education across healthcare education settings. In plaats van het aanschaffen van nieuwe technologieën voor medisch onderwijs aan te moedigen, richt dit studieboek, in de vorm van een catalogus, zich op het delen van voorbeelden van creatieve hulpmiddelen die al bestaan. Deze uitgave biedt daarnaast een praktische handleiding voor het maken van deze hulpmiddelen en stimuleert het gebruik van lokale middelen en materialen. Heb je je tijdens het leren of onderwijzen van geneeskunde ooit afgevraagd waar je leermiddelen vandaan komen? Veel onderwijsmaterialen in de geneeskunde worden op grote schaal geproduceerd, zijn belastend voor het milieu en tonen steeds weer dezelfde soorten lichamen. We moeten onze manier van denken over onderwijsmiddelen drastisch herzien. Maar in plaats van nieuwe uitvindingen te ontwikkelen: wat als de innovaties die we nodig hebben al bestaan? Ons eerste deel van Clinical Tools: A DIY Catalogue for the Creative viert de overvloed aan ideeën voor onderwijsmaterialen die al binnen het medisch onderwijs bestaan. In deze uitgave vind je prachtige illustraties, duidelijke instructies voor het maken van hulpmiddelen en inzichtelijke essays waarin de ideeën achter doe-het-zelf (DIY) in het medisch onderwijs worden verkend. Maak je materialen maar alvast klaar! Dit open studieboek is bedoeld voor studenten en docenten in de verpleegkunde, geneeskunde en andere zorgopleidingen, op bachelor-, undergraduate-, postgraduate- en masterniveau, en in het bijzonder voor degenen die onderwijs volgen of geven binnen opleidingen en cursussen gericht op klinische training. Het boek is ook relevant voor andere professionals en lerenden die werkzaam zijn in de zorg en zich blijven bezighouden met onderwijsactiviteiten. Het studieboek is bedoeld om studenten te helpen bij het leren over én het zelf ontwikkelen van onderwijshulpmiddelen, of zij nu werkzaam zijn binnen de verloskunde, chirurgie of algemene geneeskunde. Het boek ondersteunt leren door te doen: studenten en docenten kunnen de instructies lezen en aanpassen, gebruikmaken van de opgenomen suggesties en aansluiten bij wat beschikbaar en relevant is binnen hun eigen zorgcontext. Het is ook geschikt voor docenten die op zoek zijn naar toegankelijk en herbruikbaar onderwijsmateriaal dat kan worden geïntegreerd in klassikaal onderwijs, opdrachten en onderwijs dat gebaseerd is op onderzoek binnen verschillende zorgopleidingen en -contexten.

Open (Access) Tekst Boek

Anna Harris

22 september 2026

Begeleider Praktijkleren (K1226) - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Een leidinggevende in de hospitality begeleidt bijna altijd nieuwe medewerkers of stagiairs. De student leert een startgesprek voeren, een SMART-leerplan maken, instructie geven op de werkvloer, objectief observeren, voortgang bespreken en het traject afronden. Vier opdrachten zijn tegelijk examenopdracht voor de proeve van bekwaamheid. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Productmanagement - modulaire leermaterialen voor Tourism

De student leert het toeristische aanbod kennen, promoten en doorontwikkelen. Vier modules bouwen op elkaar voort: Reiskennis en toeristisch aanbod, Promotie, Bestemmingen en vervoer, en een eigen Productvoorstel. Het materiaal is gelijk voor niveau 3 en 4; het verschil zit in de onderbouwing die de student in het bewijs laat zien. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Dit onderdeel hoort bij de profielen Zelfstandig medewerker tourism (niveau 3) en Leidinggevende tourism (niveau 4).

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Gastvrijheid - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Gastvrijheid is het startonderdeel van alle hospitality-opleidingen: studenten van niveau 2, 3 en 4 volgen samen dezelfde vier modules. Het verschil zit niet in de opdracht, maar in wat de student in het bewijs laat zien. Zo zijn gemengde groepen mogelijk zonder aparte lespakketten. De modules zijn opgebouwd van buiten naar binnen en van klein naar groot: Branche en jouw plek, Persoonlijke ontwikkeling, Ondernemend denken en Toekomst van gastvrijheid. Het onderdeel sluit niet summatief af, maar met een verplicht finale-evenement na de eerste honderd dagen, waarin het opgebouwde portfolio centraal staat. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de afronding volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Bedient Gasten niveau 3 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van iemand die opneemt naar iemand die zelfstandig adviseert, klaarmaakt en serveert. Drie modules: Adviseren en opnemen, Drankenkennis verdieping, en Klaarmaken, serveren en kwaliteitsbewaking. Het onderdeel sluit af met een zelfstandige praktijkproeve en het portfolio. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

15 juli 2026

Guest Journey Basis - modulaire leermaterialen voor Hospitality, Tourism & Leisure

Guest Journey Basis is een complete set open leermaterialen voor het gemeenschappelijke basisdeel B1 van het herziene KD Hospitality, tourism & leisure (2025). De set is volledig modulair opgebouwd: vier modules van vier weken vormen samen één opleidingsonderdeel van zestien weken. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één heldere leeruitkomst met succescriteria. De student werkt aan concrete bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Zo weet de student steeds wat hij leert en waar hij staat. De set gaat uit van formatief handelen. Per module oefent de student formatief; de summatieve afsluiting volgt op OPO-niveau via portfolio en praktijkexamen. Feedback en feedforward staan centraal, niet cijfers per opdracht. Samenwerkend leren zit ingebouwd. Studenten werken met wisselende samenwerking — geen vaste buddy — en oefenen in trio's met rollenspel en observatie. Gemengde niveaus en profielen versterken het leereffect. De materialen zijn geschreven in cocreatie met docenten Hospitality én Tourism, en volledig op basis van het nieuwe KD. Daardoor sluit de inhoud aan op de actualiteit van het werkveld. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De set geeft een stevige, gevalideerde basis — de vaste structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Maar het HOE is bewust ruim gelaten: volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden, gastsprekers en accenten vult de docent zelf in. Zo wordt de set binnen jouw eigen context een echte methode. Andere mbo-instellingen kunnen er direct mee starten en verrijken waar nodig.

Document

Robbert Nijenhuis

15 juli 2026

Opdracht Checklist klassenmanagementsvaardigeden in de VR kleuterklas

Deze opdracht is gebaseerd op de 'Checklist klassenmanagementsvaardigheden in de kleuterklas' van Marjolein de Vos & Simone Soomers, Saxion Hogeschool. De op literatuur gebaseerde checklist wordt bij de hogeschool gebruikt om hun studenten kleuterklassenmanagement aan te leren. Niet alle onderdelen van de checklist kunnen geoefend worden in de VR-kleuterklas, dus de checklist in de opdracht is aangepast om hier beter op aan te sluiten. De studenten observeren elkaar met behulp van de observatieformulieren, waarna de geobserveerde student de observaties kan gebruiken om de (aangepaste) checklist in te vullen.

Document

Simone Soomers, Marjolein de Vos, Ilse Nieuwenhuis

30 juni 2026

De kracht van verbinding

Smeltend poolijs, snel slinkende biodiversiteit, hittegolven en overstromingen, nog steeds armoede en onrecht in grote delen van de wereld. Geen redden meer aan? In dit boek laten wetenschappers uit diverse disciplines samen met professionals uit de praktijk zien hoe zij werken aan een duurzame, groene en rechtvaardige wereld. Hun verhalen benadrukken de urgentie van de problemen, maar tonen vooral ook uitwegen. Ze inspireren tot nadenken en tot handelen - of je nu socioloog, bioloog, arts, historicus of jurist in spe bent. Want met jouw academische kennis en vaardigheden kun je bijdragen aan een duurzamere wereld. Wetenschapsjournalisten Paul van den Broek en Bea Ros tekenden de verhalen op. Kunsthistoricus Peter Zunneberg selecteerde bij elk verhaal kunstwerken om je ook op een andere manier uit te dagen na te denken over de wereld van nu en morgen. Hoogleraar Cultuureducatie Edwin van Meerkerk ontwikkelde bij elk hoofdstuk lessuggesties, met stof tot nadenken én doen. Een fraaie paperbackeditie van dit open accessboek is te verkrijgen via boekenbestellen.nl

Open (Access) Tekst Boek

Paul van den Broek, bea ros, Edwin van Meerkerk