Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (136)

…

HBO/WO

MBO

8 oktober 2026

VR XR In de klas

Virtual Reality (VR) biedt het onderwijs krachtige mogelijkheden om leren interactiever, meeslepender en effectiever te maken. Door middel van VR kunnen studenten zich onderdompelen in levensechte simulaties, historische omgevingen, wetenschappelijke experimenten of complexe technische processen, allemaal zonder het klaslokaal te verlaten. Deze informatieve module geeft docenten een compact overzicht van de nodige basiskennis voor het gebruik van VR in de klas, inclusief handreikingen rondom infrastructuur en didactiek.

Website

Joost de Hart

2 oktober 2026

Clinical Tools: A DIY catalogue for the creative

Instead of encouraging the purchasing of new technologies for medical training, this textbook, in the form of a catalogue, focuses on sharing examples of creative tools that already exist. This issue also offers a practical guide for how to make these tools, encouraging using local resources. Ever considered where your learning tools come from as you study or teach medicine? So many teaching materials in medicine are mass-produced, environmentally unfriendly, and reproduce the same kind of bodies. We need a drastic rethinking of our teaching tools. But rather than new inventions, what if the innovations we need are already out there? Our first issue of Clinical Tools: A DIY Catalogue for the Creative celebrates the abundance of ideas for teaching materials that already exist in medical education. Inside you will find gorgeous illustrations, clear instructions for how to make tools and insightful essays exploring the ideas behind DIY in medical education. Get your making supplies ready! This open textbook is designed for nursing, medical and other healthcare students and teachers across bachelor’s, undergraduate and postgraduate, master’s level, especially those enrolled in courses on clinical training. It is also relevant to other practitioners and learners working in healthcare contexts who continue to engage in educational activities. The textbook is intended to help students learn about and create their own teaching tools, whether they are working in obstetrics, surgery, or general medicine. The book supports learning by doing: students and teachers can read and adapt the instructions, use the included suggestions, and connect to what is available and relevant in their own healthcare contexts. It is also suitable for instructors seeking accessible, reusable teaching material that can be integrated into classroom teaching, assignments, and research-led education across healthcare education settings. In plaats van het aanschaffen van nieuwe technologieën voor medisch onderwijs aan te moedigen, richt dit studieboek, in de vorm van een catalogus, zich op het delen van voorbeelden van creatieve hulpmiddelen die al bestaan. Deze uitgave biedt daarnaast een praktische handleiding voor het maken van deze hulpmiddelen en stimuleert het gebruik van lokale middelen en materialen. Heb je je tijdens het leren of onderwijzen van geneeskunde ooit afgevraagd waar je leermiddelen vandaan komen? Veel onderwijsmaterialen in de geneeskunde worden op grote schaal geproduceerd, zijn belastend voor het milieu en tonen steeds weer dezelfde soorten lichamen. We moeten onze manier van denken over onderwijsmiddelen drastisch herzien. Maar in plaats van nieuwe uitvindingen te ontwikkelen: wat als de innovaties die we nodig hebben al bestaan? Ons eerste deel van Clinical Tools: A DIY Catalogue for the Creative viert de overvloed aan ideeën voor onderwijsmaterialen die al binnen het medisch onderwijs bestaan. In deze uitgave vind je prachtige illustraties, duidelijke instructies voor het maken van hulpmiddelen en inzichtelijke essays waarin de ideeën achter doe-het-zelf (DIY) in het medisch onderwijs worden verkend. Maak je materialen maar alvast klaar! Dit open studieboek is bedoeld voor studenten en docenten in de verpleegkunde, geneeskunde en andere zorgopleidingen, op bachelor-, undergraduate-, postgraduate- en masterniveau, en in het bijzonder voor degenen die onderwijs volgen of geven binnen opleidingen en cursussen gericht op klinische training. Het boek is ook relevant voor andere professionals en lerenden die werkzaam zijn in de zorg en zich blijven bezighouden met onderwijsactiviteiten. Het studieboek is bedoeld om studenten te helpen bij het leren over én het zelf ontwikkelen van onderwijshulpmiddelen, of zij nu werkzaam zijn binnen de verloskunde, chirurgie of algemene geneeskunde. Het boek ondersteunt leren door te doen: studenten en docenten kunnen de instructies lezen en aanpassen, gebruikmaken van de opgenomen suggesties en aansluiten bij wat beschikbaar en relevant is binnen hun eigen zorgcontext. Het is ook geschikt voor docenten die op zoek zijn naar toegankelijk en herbruikbaar onderwijsmateriaal dat kan worden geïntegreerd in klassikaal onderwijs, opdrachten en onderwijs dat gebaseerd is op onderzoek binnen verschillende zorgopleidingen en -contexten.

Open (Access) Tekst Boek

Anna Harris

22 september 2026

Gastvrijheid - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Gastvrijheid is het startonderdeel van alle hospitality-opleidingen: studenten van niveau 2, 3 en 4 volgen samen dezelfde vier modules. Het verschil zit niet in de opdracht, maar in wat de student in het bewijs laat zien. Zo zijn gemengde groepen mogelijk zonder aparte lespakketten. De modules zijn opgebouwd van buiten naar binnen en van klein naar groot: Branche en jouw plek, Persoonlijke ontwikkeling, Ondernemend denken en Toekomst van gastvrijheid. Het onderdeel sluit niet summatief af, maar met een verplicht finale-evenement na de eerste honderd dagen, waarin het opgebouwde portfolio centraal staat. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de afronding volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

HBL2 Hospitality, Business & Leadership - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van beginnend naar bekwaam leidinggevende. Drie modules: Manage your operation (processen bewaken, risico's en financiën), Lead your team (team aansturen, ondersteunen en ontwikkelen) en Improve your operation (een operationeel plan met verbetervoorstel). Naast de OPO-handleiding is er een aparte handleiding voor docent en leermeester met per opdracht wat de student maakt, wat de docent doet en wat de leermeester doet. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Sales & Events Basics - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student organiseert en verkoopt een eigen klein evenement, van het eerste idee tot uitvoering en evaluatie. Het type evenement kiest de klas zelf (high tea, proeverij, pop-up lunch, seizoensborrel). De handleiding heeft een deel voor docenten en een deel voor leermeesters in het leerbedrijf. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Sociale Hygiëne (K1494) - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Deze module bereidt studenten voor op het officiële SVH-examen Sociale Hygiëne. De module draait om één doorlopend product: het sociaal-hygiënisch beleidsplan voor een zelfgekozen horecabedrijf. Elke week schrijft de student een nieuw onderdeel; in week 8 volgt het complete plan met een eindreflectie. De vastgestelde SVH-casussen vormen de rode draad. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Bedient Gasten niveau 2 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van gastvrij ontvangen naar zelfstandig bedienen. Drie modules bouwen op elkaar voort: Bestelling opnemen en gast informeren, Algemene drankenkennis basis, en Klaarmaken, serveren en serviceflow. BBL-studenten verwerken elk thema in hun leerbedrijf samen met hun leermeester; BOL-studenten werken in het schoolrestaurant. De docentenhandleiding bevat ook een communicatieprotocol voor de BBL-leermeester. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Wijnkennis 2 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Herontwerp van keuzedeel Wijnkennis 2 langs de natuurlijke route van de wijn. Deel 1 gaat van wijngaard tot fles (hoe ontstaat wijn), Deel 2 van fles tot gast (druivenrassen, wijngebieden, service en gastadvies). In elke les proeft de student twee wijnen met de smaakbalk, precies de vaardigheid die op het examen wordt getoetst. De docentenhandleiding bevat per les een bestellijst voor de proefwijnen. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Guest Journey Profiel niveau 4 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Bouwt verdiepend op Guest Journey Profiel niveau 3 met een leidinggevend perspectief. Module 1 gaat over gasttevredenheid, klachtbeleid, data en productadvies; Module 2 over een belevingsconcept op basis van bedrijfsstrategie, doelgroep en financiële kaders, met risicoanalyse, kwaliteitsbewaking en leiderschap. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks