Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (71)

…

HBO/WO

MBO

22 september 2026

Gastvrijheid - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Gastvrijheid is het startonderdeel van alle hospitality-opleidingen: studenten van niveau 2, 3 en 4 volgen samen dezelfde vier modules. Het verschil zit niet in de opdracht, maar in wat de student in het bewijs laat zien. Zo zijn gemengde groepen mogelijk zonder aparte lespakketten. De modules zijn opgebouwd van buiten naar binnen en van klein naar groot: Branche en jouw plek, Persoonlijke ontwikkeling, Ondernemend denken en Toekomst van gastvrijheid. Het onderdeel sluit niet summatief af, maar met een verplicht finale-evenement na de eerste honderd dagen, waarin het opgebouwde portfolio centraal staat. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de afronding volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

29 juni 2026

Kennispagina over dementie

Vilans heeft rijke informatie ontsloten dat ingezet kan worden binnen mbo en hbo over dementie. De volgende onderdelen worden behandeld: achtergrondinformatie over dementie - samenwerking met informele zorg, samenwerking met zorgverleners. Preventie en signalering. Het stellen van een diagnose. Persoonsgericht zorg. Palliatieve zorg. Omgaan met onbegrepen gedrag. Leven met dementie: een veilige omgeving omgeving bieden, patronen en ritme. Dagelijkse activiteiten: lezen, muziek luisteren of wandelen. Goede voeding en mondverzorging bij dementerenden. Sociale contacten: contact met familie, vrienden en andere mensen. Ondersteuning zoals thuiszorg, dagopvang of gespecialiseerde zorg. Valpreventie. Kwaliteit van zorg en ethische dilemma's. Richtlijnen over dementie. Tevens zijn er video's/kennis en instructieclips over symptomen en signalen van dementie, 9 beweegoefeningen voor mensen met dementie, integraal muziekaanbod bij dementie, nachtelijke onrust bij dementie. Er zijn diverse stappenplannen te vinden onder tools en casussen/verhalen. Zelftests voor leerlingen zijn beschikbaar om hun kennis mbt dementie en stervensfase te testen. Een rijke set aan tools die ingezet kunnen worden bij behandeling en begeleiding van dementie. Bovenop dit rijke materiaal zijn er ook diverse e-learnings beschikbaar zoals: Valpreventie bij ouderen met dementie en cognitieve stoornissen, dementie en de leefomgeving, slaapproblemen bij dementie, probleemgedrag herkennen en aanpakken, omgaan met veranderend gedrag, relatie met familie, medicijnen, dementie en onrust in de groep, non-verbale uitdrukkingen herkenen en dementie en verstoorde prikkelwerking.

Website

Tara Koenders, Cynthia Hofman

1 maart 2026

Bevordering van Nederlandse taalcompetentie van studenten aan Nederlandse universiteiten.

Aanleiding voor deze handreiking was de intentie die de Nederlandse universiteiten in 2024 uitspraken om de Nederlandse academische taalvaardigheid van zowel Nederlandstalige als anderstalige studenten te versterken. Ook ligt er sinds 2024 een wetsvoorstel waarin de bevordering van de Nederlandse taalvaardigheid van studenten als een van de beoogde doelstellingen wordt benoemd. Om invulling aan deze ambitie te geven, is de landelijke UNL-werkgroep Academische Taalvaardigheid ingesteld. Die werkgroep, onder voorzitterschap van prof. dr. Peter Schrijver, heeft deze handreiking ontwikkeld.

Document

Carel Jansen, Peter Schrijver, Margot van Mulken, Janneke van der Loo, Gea Dreschler, Renske Bouwer, Katja Hunfeld, Esther Scheeren, Rosa Becker, Kirsten Dibbet

13 januari 2026

Techwijs in zorg en welzijn

Zorg, welzijn en technologie: onlosmakelijk verbonden Twintig jaar geleden leek technologie nog iets van de toekomst. Maar inmiddels is het niet meer weg te denken uit de wereld van zorg en welzijn. De zorg- en ondersteuningsvragen zijn complexer geworden, het personeelstekort groeit – en technologie speelt een steeds grotere rol in oplossingen en ondersteuning. In visies, beleidsplannen en opleidingsprofielen is technologie terug te vinden. Toch is de praktijk weerbarstig. Want hoe geef je technologie echt een plek in je werk? Wat is de meerwaarde ervan? En wanneer kies je er bewust voor om géén technologie in te zetten? Dit boek helpt je om daarover kritisch en bewust na te denken. Het is speciaal geschreven voor mbo- en hbo-studenten in zorg en welzijn, én voor professionals die hun kennis en vaardigheden rond technologie willen versterken. Laat je inspireren, denk mee en ontdek hoe jij technologie op een doordachte manier kunt inzetten in jouw beroep. Het boek is samengesteld door experts vanuit onderwijs, werkveld en wetenschap. Het boek staat onder redactie van Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang en Marloes Postel, zij zijn verbonden aan het lectoraat Technology, Health & Care van Saxion en het practoraat Zorg en Technologie van ROC van Twente.

Open (Access) Tekst Boek

Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang, Marloes Postel

14 november 2025

Verhaal 1: NT2-leerling in groep 1/2 regulier onderwijs

Leerkracht vertelt over een NT2-leerling in groep 1/2 regulier onderwijs, die de Nederlandse taal nog niet beheerst en moeite heeft met het volgen van de lesstof. Deze PowerPoint-presentatie dient als visuele ondersteuning voor lessen en begeleidingsmomenten voortvloeiend uit de verhalenbundel "Verhalen van kracht en kwetsbaarheid". Het doel van het boekje is om te inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactisch handelen, professionele identiteit en onderzoekend handelen.

Presentatie

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

14 november 2025

Verhalen van kracht en kwetsbaarheid

Dit verhalenboek brengt de praktijk van leerkrachten dichtbij en laat zien hoe zij het verschil maken voor kwetsbare leerlingen. Aan de hand van concrete verhalen uit regulier en speciaal onderwijs, zoals leerlingen met trauma, taalachterstanden, ADHD of ASS, krijg je inzicht in de complexe uitdagingen in de klas en hoe leerkrachten hierop inspelen. DOEL: Inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactiek, professionele identiteit en onderzoekend vermogen. VOOR WIE: Pabo-studenten: oefenmateriaal en inspiratie om te leren reflecteren op complexe praktijksituaties. (startende) leerkrachten: handvatten voor de eerste jaren in het beroep en het omgaan met leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Trainers en opleiders: didactisch materiaal voor cursussen, bij- en nascholing over gedrag, inclusie en professionele ontwikkeling. INHOUD EN OPZET: Verhalen worden aangevuld met start- en gespreksvragen, reflectieopdrachten, analyse van gedrag, handelingssuggesties, tips van leerkrachten, verdiepingsthema’s en leestips. Zo kan het boek zowel individueel als in groepsverband worden gebruikt, in lessen, intervisies of opleidingscontexten. Met dit boek willen de makers leerkrachten en studenten stimuleren om te blijven leren, reflecteren en groeien in hun betekenisvolle rol in het leven van kinderen. Uitgave van het Lectoraat Jeugd, Educatie en Samenleving van Hanze Groningen.

Document

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

14 november 2025

Verhaal 2: een leerling in groep 8 regulier onderwijs met de diagnose ASS 

Leerkracht verteld over een leerling in groep 8 regulier onderwijs met de diagnose ASS. Deze PowerPoint-presentatie dient als visuele ondersteuning voor lessen en begeleidingsmomenten voortvloeiend uit de verhalenbundel "Verhalen van kracht en kwetsbaarheid". Het doel van het boekje is om te inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactisch handelen, professionele identiteit en onderzoekend handelen.

Presentatie

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

28 oktober 2025

Zo versterk je het groeipotentieel van leerlingen met kenmerken van autisme

Blog Iedereen heeft talent — als je het op de juiste manier weet te benaderen. Nieuwsgierigheid, creativiteit, kritisch denken en probleemoplossend vermogen zijn daarbij sleutelvaardigheden. In onze blogs delen auteurs inzichten, werkvormen en praktijkvoorbeelden die lerarenopleiders, leerkrachten en docenten kunnen inspireren. Acht jaar onderzoek samengebracht in een duurzame bron van kennis en inspiratie.

Document

Carla Geveke

22 oktober 2025

Kennispagina over huidletsel

Vilans heeft rijke informatie ontsloten dat ingezet kan worden binnen mbo en hbo over huidletsel. Er wordt ingegaan op huidanatomie, vormen van huidletsel. Risicofactoren van huidletsel en wondbehandeling. Decubitus en de behandeling daarvan. Smetten, Skin tears en IAD. Het bevat een onderdeel dat gaat over zelfmanagement en mantelzorgondersteuning. Daarnaast is er informatie beschikbaar over richtlijnen ten aanzien van huidletsel. Er zijn zelftests/kennistests beschikbaar over bovengenoemde onderdelen en er is een e-learning benaderbaar over decubitus. Tevens zijn er video's/kennis en instructieclips over methodisch werken bij huidletsel, 5 stappen van wondbehandeling, een instructievideo over hoe de zorgvrager goed achterin de stoel te plaatsen en een instructievideo over "om achterin de stoel te komen door middel van de billenwandel.

Website

Maaike Tiele

22 september 2025

Kennispagina palliatieve zorg

Vilans heeft rijke informatie ontsloten dat ingezet kan worden binnen mbo en hbo over palliatieve zorg. De volgende onderdelen worden behandeld: markering van de palliatieve fase, vier fasen van palliatieve zorg, gezamenlijke besluitvorming, proactieve zorgplanning. Palliatief redeneren en individueel zorgplan. Samenwerken in de palliatieve zorg, mantelzorg en netwerken. De stervensfase: herkennen van de stervensfase, symptoombestrijding, palliatieve sedatie, levenseinoebeslissing, verlies, rouw en nazorg. Persoonlijke balans in de palliatieve zorg. Richtlijnen in de palliatieve zorg. Tevens zijn er video's met de volgende titels: Wat is palliatieve zorg? Hoe herken je de palliatieve fase? Effectieve communicatie in de palliatieve fase. Proactieve zorgplanning in de palliatieve fase. Palliatief redeneren. De kracht van samenwerking in de laatste levensfase. Coördinatie en continuïteit in de palliatieve zorg. Persoonlijke balans in de palliatieve zorg. Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Samen van betekenis in de laatste levensfase. Sterven voor beginners. Weet u wat u wilt? Een mini-docu: Kijk je naar de ziekte of zie je een mens? En de documentaire: Wei. Zorgen voor pap. Waarin documentairemaker Ruud Lenssen dementie- en mantelzorgtraject van zijn ouders vastlegt. Daarnaast zijn er richtlijnen met de volgende titels: Richtlijn Delier in de palliatieve fase, Richtlijn Palliatieve sedatie, Richtlijn Mondklachten in de palliatieve fase, Landelijke richtlijnen palliatieve zorg.

Website

Dianne Boxman