Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (55)

…

HBO/WO

MBO

22 september 2026

Bierkennis (K0957) - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Keuzedeel Bierkennis in twee periodes en zestien opdrachten: van graan tot brouwerij en van brouwerij tot gast. De student leert bierstijlen herkennen, proeven met de smaakbalk, EBC, IBU en houdbaarheid uitleggen en gasten adviseren. De docentenhandleiding bevat per opdracht vakkennis, voorbereiding, materialen, een antwoordsleutel en tips voor differentiatie. Een uitgebreid naslag- en lessendeck is bijgevoegd. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

25 augustus 2026

Library Essentials cursus VU Universiteitsbibliotheek

Library Essentials is een introductiecursus voor nieuwe medewerkers van de VU Universiteitsbibliotheek. De cursus biedt een laagdrempelige kennismaking met de organisatie, de verschillende afdelingen en de dienstverlening en expertise binnen de UB. De onderdelen van deze publicatie bevatten zowel inhoudelijke materialen van de cursus als begeleidende documenten die een beeld geven van de opzet van een dergelijke cursus. Ze kunnen gebruikt worden ter inspiratie voor het opzetten van een soortgelijke cursus bij andere instellingen. Deze publicatie bevat de volgende materialen: Leermateriaal eindproduct: E-module Library Essentials cursus (in ontwikkeling). Begeleidende documenten: Project Initiatie Document (PID) Library Essentials. Voorsteldocument ten behoeve van management team (MT). Draaiboek Library Essentials cursus VU. Schrijfhandleiding e-module. Script audiotour. Evaluatieformulier (in ontwikkeling).

Document

Kim Dibbets, Babette Claassen, Linde Voorend

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

28 april 2026

Lessuggestie bij het nawoord

Dit is een lessugestie bij het nawoord van het boek De kracht van verbinding Leerdoel: studenten kunnen dwarsverbanden identificeren in een maatschappelijke casus en kunnen beargumenteren welke bijdrage hun discipline kan leveren aan een beter inzicht in of oplossing voor deze problematiek.

Document

Edwin van Meerkerk

3 maart 2026

Leeractiviteit klimaatethiek - stellingen om over te debatteren

Leeractiviteit om met studenten een debat te voeren rondom klimaatethiek mede met behulp van het model van Kohlberg. De leerdoelen zijn gestoeld op 'Bespreken van en oordelen over morele problemen' van het 'HBO-model'.

Presentatie

Roy Peeters

3 maart 2026

Leeractiviteit Klimaatethiek – 3 vragen om over na te denken

Leeractiviteit om met studenten een drietal vragen te bespreken rondom klimaatethiek in een klimaatsupermarkt. De leerdoelen zijn gestoeld op 'Herkennen en bespreken van morele problemen / situaties van het 'HBO-model'.

Presentatie

Roy Peeters

1 maart 2026

Extreme Overtuigingen (E-learning)

Deze e-learningmodule vormt een inleiding in het kennisdomein van Extreme Overtuigingen. De afgelopen decennia is er steeds meer aandacht voor onderwerpen als extremisme, radicalisering en fundamentalisme in de volle breedte en diepte. Het gaat daarbij om geloofssystemen, overtuigingen, sentimenten en gedragingen en acties (individueel of in groepsverband) die op verschillende manieren een reëel gevaar vormen voor een gezonde democratie of individuen daarbinnen. Er zijn in de loop van de jaren verschillende modellen ontwikkeld om fundamentalisme en extremisme beter te begrijpen, maar veel van deze modellen verklaren nog onvoldoende waarom sommige mensen zich tot extreme groepen of overtuigingen aangetrokken voelen en zich hierbij aansluiten. Deze e-learningmodule is met name bedoeld om te worden gebruikt binnen opleidingen zoals Social Work, Toegepaste Psychologie, HBO-Bestuurskunde, HBO-Rechten, SJD en andere opleidingen met profiel maatschappij en recht.

Website

Wilma Kannegieter, Joe Jaspers

13 januari 2026

Techwijs in zorg en welzijn

Zorg, welzijn en technologie: onlosmakelijk verbonden Twintig jaar geleden leek technologie nog iets van de toekomst. Maar inmiddels is het niet meer weg te denken uit de wereld van zorg en welzijn. De zorg- en ondersteuningsvragen zijn complexer geworden, het personeelstekort groeit – en technologie speelt een steeds grotere rol in oplossingen en ondersteuning. In visies, beleidsplannen en opleidingsprofielen is technologie terug te vinden. Toch is de praktijk weerbarstig. Want hoe geef je technologie echt een plek in je werk? Wat is de meerwaarde ervan? En wanneer kies je er bewust voor om géén technologie in te zetten? Dit boek helpt je om daarover kritisch en bewust na te denken. Het is speciaal geschreven voor mbo- en hbo-studenten in zorg en welzijn, én voor professionals die hun kennis en vaardigheden rond technologie willen versterken. Laat je inspireren, denk mee en ontdek hoe jij technologie op een doordachte manier kunt inzetten in jouw beroep. Het boek is samengesteld door experts vanuit onderwijs, werkveld en wetenschap. Het boek staat onder redactie van Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang en Marloes Postel, zij zijn verbonden aan het lectoraat Technology, Health & Care van Saxion en het practoraat Zorg en Technologie van ROC van Twente.

Open (Access) Tekst Boek

Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang, Marloes Postel

11 september 2025

Docentenhandleiding: Cultuursensitief werken als zorgprofessional

Het programma Cultuursensitief werken als zorgprofessional gaat in op wat cultuursensitief werken binnen de zorg en het sociaal domein inhoudt, waarom het van cruciaal belang is om cultuursensitief te werken en hoe professionals cultuursensitief kunnen werken. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de uitdagingen waar zorgprofessionals mee te maken kunnen krijgen, en wordt er stil gestaan bij concrete strategieën om effectieve en inclusieve zorg te bieden. Met als doel dat een (aankomend) zorgprofessional een bijdrage kan leveren aan het bevorderen van gezondheid en welzijn voor alle individuen, ongeacht hun culturele achtergrond. Beschrijf kort de inhoud van het leermateriaal]

Document

Marieke Gans

21 mei 2025

Leesclubs voor rolmodellen

Bij de lerarenopleiding Nederlands werken we volgens het principe van dialogisch lezen. Maar leerlingen lezen ook bij andere vakken. Zeker voor Mens & Maatschappij-vakken is bewuste geletterdheid belangrijk. Studenten en leerlingen moeten kritisch leren denken, goed kunnen lezen en hun gedachten onder woorden brengen. Daarnaast werken de leerlingen over de gehele breedte aan persoonsvorming en is het dus logisch om bij alle vakken aandacht te hebben voor de vormende elementen in het curriculum. Bovendien motiveert het praten over literatuur leerlingen ook om meer te lezen. Samen met onze vakcollega’s laten we zien dat het behandelen van literaire fragmenten een waardevol onderdeel vormt van het onderwijsprogramma en op een laagdrempelige manier in de lessen kan worden opgenomen.

Open (Access) Tekst Boek

Margriet Smits, Claudia van Werkhoven