Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (90)

…

HBO/WO

MBO

22 september 2026

Guest Journey Profiel niveau 4 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Bouwt verdiepend op Guest Journey Profiel niveau 3 met een leidinggevend perspectief. Module 1 gaat over gasttevredenheid, klachtbeleid, data en productadvies; Module 2 over een belevingsconcept op basis van bedrijfsstrategie, doelgroep en financiële kaders, met risicoanalyse, kwaliteitsbewaking en leiderschap. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

22 september 2026

Bedient Gasten niveau 4 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Verdiepende variant op niveau 3 met een expliciet leidinggevend en sociaal-hygiënisch perspectief. De student groeit van zelfstandig medewerker naar beginnend leidinggevende: Adviseren (LG-perspectief), Drankenkennis op LG-niveau, en Klaarmaken, serveren en operationele bewaking. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

3 juli 2026

Ethiek morele ontkoppeling

Deze les richt zich op Morele Ontkoppeling. De studenten leren wat dit is en dat dit iets alledaags is. Via een casus en oefeningen oefenen ze het herkennen van Morele Ontkoppeling. 1.3 Kan begrip van ethische overwegingen inzetten bij het kritisch nadenken over morele kwesties 1.4 Kan begrip van de ethische overwegingen inzetten bij het ontwikkelen van de eigen morele standpunten 1.8 Reflecteert op de eigen gedachtegang en eigen gevoelens over een ethisch vraagstuk 1.12 Kent de mechanismen van morele ontkoppeling 1.13 Herkent het proces van morele ontkoppeling bij zichzelf en anderen 1.15 Luistert met een open houding naar de ander 1.17 Vertraagt het gesprek of de situatie om het gestructureerd in kaart te kunnen brengen

Document

Freek Verkade

15 april 2026

Kwalitatief onderzoek hergebruik open leermaterialen

In opdracht van de Content Advies Raad, onderdeel van Npuls, is een kwalitatief onderzoek uitgezet onder vakcommunities die leermaterialen delen in collecties. Omdat veel materialen open worden gedeeld, maar nog weinig worden hergebruikt, is er onderzoek gedaan naar de reden waarom docenten wel of niet overgaan om open leermaterialen te gebruiken of aan te passen. Het onderzoek is uitgevoerd door Harry Stokhof en Roel Grol (HAN), in samenwerking met Sylvia Moes, Tineke van Maanen en Anders Kropveld.

Document

Roel Grol, Harry Stokhof, Sylvia Moes, Tineke van Maanen, Anders Kropveld

2 februari 2026

Scholingstraject AI-geletterdheid (UBVU)

Deze collectie bestaat uit verschillende materialen van het scholingstraject AI-geletterdheid. De doelgroep van dit specifieke traject is medewerkers bij de Universiteitsbibliotheek VU. Je kan het materiaal ook met eventueel wat aanpassingen ook voor andere doelgroepen gebruiken. Het scholingstraject bestaat uit 4 sessies: Introductie in AI Toelichting: Algemene introductie over wat AI is. Welke begrippen moet je weet van hebben? Wat kan een taalmodel? Etc. Verder diende deze sessie om het beginniveau van collega’s te bepalen, zodat wij hier rekening mee konden houden voor de opvolgende sessies. Effectief prompten Toelichting: Dit is een praktisch onderdeel, met als doel op een effectieve manier te leren prompten om de juiste informatie te verkrijgen. Verantwoord & kritisch omgaan met AI Toelichting: Dit is een meer theoretisch onderdeel met veel ruimte voor gesprek en discussie, over onderwerpen als: duurzaamheid, big tech, etc. AI-tools & werk Toelichting: In deze sessie nodigden wij 3 collega’s uit om hun ervaringen te delen en een demo te geven hoe zij AI gebruiken in hun werk. In deze collectie vind je de slides met inhoudelijke stof en interactieve opdrachten, inclusief een PDF voor de gebruikte exit ticket en toetsmatrijs (met leerdoelen gekoppeld aan de taxonomie van Bloom). Verder is ook een link naar de e-learning ‘AI-geletterdheid voor UB-medewerkers’ opgenomen. Deze werd gebruikt als aanvulling (voor- en/of nabereiding) op de fysieke sessies. Als laatste is een eindopdracht toegevoegd met bijbehorende rubric.

Document

Kim Dibbets, Jordy Gevers

13 januari 2026

Techwijs in zorg en welzijn

Zorg, welzijn en technologie: onlosmakelijk verbonden Twintig jaar geleden leek technologie nog iets van de toekomst. Maar inmiddels is het niet meer weg te denken uit de wereld van zorg en welzijn. De zorg- en ondersteuningsvragen zijn complexer geworden, het personeelstekort groeit – en technologie speelt een steeds grotere rol in oplossingen en ondersteuning. In visies, beleidsplannen en opleidingsprofielen is technologie terug te vinden. Toch is de praktijk weerbarstig. Want hoe geef je technologie echt een plek in je werk? Wat is de meerwaarde ervan? En wanneer kies je er bewust voor om géén technologie in te zetten? Dit boek helpt je om daarover kritisch en bewust na te denken. Het is speciaal geschreven voor mbo- en hbo-studenten in zorg en welzijn, én voor professionals die hun kennis en vaardigheden rond technologie willen versterken. Laat je inspireren, denk mee en ontdek hoe jij technologie op een doordachte manier kunt inzetten in jouw beroep. Het boek is samengesteld door experts vanuit onderwijs, werkveld en wetenschap. Het boek staat onder redactie van Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang en Marloes Postel, zij zijn verbonden aan het lectoraat Technology, Health & Care van Saxion en het practoraat Zorg en Technologie van ROC van Twente.

Open (Access) Tekst Boek

Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang, Marloes Postel

17 december 2025

Onderwijs & AI Module voor Docenten

Generative Artificial Intelligence (genAI), ofwel generatieve kunstmatige intelligentie, maakt een snelle groei door. De nieuwste generatie genAI tools is zo goed dat het steeds moeilijker wordt te onderscheiden of een tekst door een mens of AI is geschreven. De ontwikkeling van genAI heeft dan ook een grote impact op de maatschappij en daarmee ook op het onderwijs. Daarnaast kan genAI onderdeel uit gaan maken van de toekomstige werkpraktijk van vele studenten. De realiteit is dat deze technologie er is en we zullen ons ertoe moeten verhouden. Hoewel de eindverantwoordelijkheid voor het gebruik van genAI ligt bij de student zelf, hebben wij de verantwoordelijkheid om hen te helpen hier op een verantwoorde manier mee om te gaan. Deze module beoogt hierbij te ondersteunen. Na het doorlopen van deze module ben je bekend met: Wat genAI is. Wat de impact van genAI is op onze wereld. De juridische kaders van genAI. De relatie tussen genAI en academische waarden en integriteit. De manieren waarop studenten genAI kunnen gebruiken en wat dat kan betekenen voor academisch onderwijs. De impact die genAI kan hebben op jouw onderwijs. Elk van de bovenstaande leerdoelen hoort bij één hoofdstuk van deze module. Deze module is gebaseerd op de module AI geletterdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. De module is zowel in het Nederlands als het Engels beschikbaar en wordt hier aangeboden als Brightspace package. Dit zou ook in Canvas geïmporteerd kunnen worden.

Document

Steven Trooster, Max Moeskops

1 november 2025

HAN gedragsindicatoren AI-geletterdheid

In dit document beschrijven we het gewenste niveau van AI-geletterdheid van studenten met behulp van gedagsindicatoren. We koppelen de AI-gedragsindicatoren aan het HAN Studentprofiel digi- en datavaardigheid (DDV). Zodoende zijn de AI-gedragsindicatoren een verdieping op de gedragsindicatoren van het Studentprofiel DDV. Het biedt handvatten aan het onderwijs voor het integreren van AI-geletterdheid in het curriculum.

Document

Expertiseteam Digi- en Datavaardigheid

11 september 2025

Docentenhandleiding: Cultuursensitief werken als zorgprofessional

Het programma Cultuursensitief werken als zorgprofessional gaat in op wat cultuursensitief werken binnen de zorg en het sociaal domein inhoudt, waarom het van cruciaal belang is om cultuursensitief te werken en hoe professionals cultuursensitief kunnen werken. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de uitdagingen waar zorgprofessionals mee te maken kunnen krijgen, en wordt er stil gestaan bij concrete strategieën om effectieve en inclusieve zorg te bieden. Met als doel dat een (aankomend) zorgprofessional een bijdrage kan leveren aan het bevorderen van gezondheid en welzijn voor alle individuen, ongeacht hun culturele achtergrond. Beschrijf kort de inhoud van het leermateriaal]

Document

Marieke Gans