24 maart 2026
Sociale cohesie en veerkracht in Nederland
Wat houdt de Nederlandse samenleving bij elkaar — en onder welke druk staat dat? Dit boek geeft een grondig en actueel antwoord op die vraag. Op basis van enquêtegegevens onder bijna honderdduizend 15-plussers en registerdata van de gehele Nederlandse bevolking brengt prof. Hans Schmeets in kaart hoe sociale cohesie in Nederland zich de afgelopen dertien jaar heeft ontwikkeld, inclusief de ingrijpende periode van de Covid-19-pandemie. Aan bod komen ontwikkelingen in onderling vertrouwen, vertrouwen in instituties, sociale contacten, onderlinge hulp en vrijwilligerswerk, verenigingsdeelname en politieke betrokkenheid. Het boek onderzoekt ook waar bevolkingsgroepen naar elkaar toegroeien en waar polarisatie toeneemt, en laat zien hoe sociale cohesie samenhangt met geluk, levenstevredenheid en prosociaal gedrag — van donaties aan goede doelen tot registratie als orgaandonor. Daarnaast wordt de rol belicht van taalgebruik en sociale voorzieningen in wijken en buurten. Het resultaat is een werk dat onmisbaar is voor beleidsmakers, onderzoekers en iedereen die begrijpen wil wat veerkracht in een samenleving betekent en hoe die te versterken valt. Dit boek baseert zich op dertien jaar aan longitudinale data over vertrouwen, participatie en sociale contacten in Nederland. Het biedt een diepgaande analyse van de impact van de Covid-19-pandemie op sociale cohesie en maatschappelijke veerkracht en geeft inzicht in zowel polarisatie als integratie tussen uiteenlopende bevolkingsgroepen. Daarnaast verbindt het de mate van sociale cohesie met individueel welzijn, waaronder geluk, levenstevredenheid en prosociaal gedrag, en besteedt het aandacht aan de rol van taal, wijk en buurtvoorzieningen in de kwaliteit van samenleven. De analyses zijn gebaseerd op enquêtedata van bijna honderdduizend 15-plussers, aangevuld met registergegevens van de gehele Nederlandse bevolking. Het boek is geschikt voor gebruik in bachelor- en masteronderwijs aan de Universiteit Maastricht en andere Nederlandse en Vlaamse universiteiten, maar ook toegankelijk voor een internationaal publiek dat Nederland als casestudy bestudeert. Het richt zich op bachelor-, master- en PhD-studenten in disciplines als politicologie, sociologie, demografie, bestuurskunde, volksgezondheids- en sociale wetenschappen. Daarnaast biedt het waardevolle inzichten voor docenten en curriculumontwerpers in vakgebieden als sociale cohesie, beleidsanalyse en demografisch onderzoek, evenals voor beleidsmakers bij gemeenten, ministeries en maatschappelijke organisaties die werken aan leefbaarheid, integratie en participatie. Ook journalisten en opiniemakers die de sociale staat van Nederland willen duiden, vinden in dit boek een rijke bron aan informatie en analyse.