Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (48)

HBO/WO

MBO

22 september 2026

Gastvrijheid - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Gastvrijheid is het startonderdeel van alle hospitality-opleidingen: studenten van niveau 2, 3 en 4 volgen samen dezelfde vier modules. Het verschil zit niet in de opdracht, maar in wat de student in het bewijs laat zien. Zo zijn gemengde groepen mogelijk zonder aparte lespakketten. De modules zijn opgebouwd van buiten naar binnen en van klein naar groot: Branche en jouw plek, Persoonlijke ontwikkeling, Ondernemend denken en Toekomst van gastvrijheid. Het onderdeel sluit niet summatief af, maar met een verplicht finale-evenement na de eerste honderd dagen, waarin het opgebouwde portfolio centraal staat. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de afronding volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

25 juni 2026

Canvas Educatieve Chatbot

Dit canvas helpt je stapsgewijs de kernvragen te beantwoorden zoals uitgewerkt in het stappenplan educatieve chatbot.

Spreadsheet

Sjoerd van Gurp, Esther van der Stappen

2 juni 2026

Taal en Imago

Titel: Les 1: Taal en je imago Positie in reeks: Deel 1 van een lessenserie van 6 lessen Type leermateriaal: Lesbrief (docx) en presentatie (pptx) Deze les maakt deel uit van de lessenserie ToTAAL jezelf binnen het vak Nederlands op mbo‑niveau 4. Doelgroep en onderwijscontext Doelgroep: Studenten mbo Onderwijsniveau: MBO niveau 4 Vak/context: Nederlands Vereiste voorkennis wordt niet expliciet benoemd in het materiaal. Inhoud en aanpak In deze les onderzoeken studenten de relatie tussen taal, imago en identiteit. De les start met een klassikale introductie en oriëntatie, waarin taal en communicatie centraal staan. Studenten denken mee via vragen, voorspellingen en een gezamenlijke mindmap. Daarna lezen studenten individueel literaire fragmenten en beoordelen zij het taalgebruik van personages met behulp van een waarderingsmatrix. In de zelfstandige verwerking vullen studenten een taalpaspoort in. De les wordt afgesloten met een evaluatie en een nulmeting. Gebruikte werkvormen: klassikale uitleg en gesprek bekijken van korte filmpjes individueel lezen van literaire fragmenten reflectie en waardering via opdrachten Leerdoelen Aan het einde van de les kan de student: reflecteren op de relatie tussen taal en identiteit; reflecteren op hoe anderen taalgebruik inzetten om identiteit te uiten; voorbeelden benoemen van creatief taalgebruik in verhalende teksten; creatief taalgebruik waarderen; benoemen hoe register en stijl samenhangen met het communicatieve doel; verschillende taalvariëteiten van het Nederlands benoemen; reflecteren op overtuigingen over talen en taalvariëteiten; nieuwe leesuitdagingen aangaan op basis van lees-, luister- en kijkervaringen. Praktische informatie Tijdsduur: circa 60 minuten (25 + 20 + 10 + 5 minuten)

Document

Babet Lier

27 februari 2026

Maatschappelijke opgavenspel

Grote maatschappelijke vraagstukken zoals klimaatverandering, digitalisering en sociale ongelijkheid vragen om een nieuwe benadering van onderwijs: één waarin kennisdeling, samenwerking en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan. Het spel stimuleert disciplineoverstijgend, creatief denken en sluit aan bij wereldgericht onderwijs en de oproep tot maatschappelijke betrokkenheid in het onderwijs. Het Maatschappelijke Opgavenspel is een coöperatief ontwerpspel dat is ontwikkeld om onderwijsprofessionals, lectoren, docenten, studenten en onderwijsontwikkelaars op een gestructureerde en creatieve manier te laten samenwerken aan het ontwerpen van onderwijs dat inspeelt op urgente, complexe maatschappelijke vraagstukken.

Website

I. Vrouwe

27 februari 2026

EDIT-pack

Het EDIT-pack is een veelzijdig hulpmiddel dat ingezet kan worden bij het ontwerpen van leeractiviteiten in lessenreeksen. De EDIT-pack bestaat uit een basispakket van 18 leeractiviten en twee uitbreidingspakketten met als thema's kritisch denken en creatief denken, en communiceren en samenwerken.

Website

I. Vrouwe

2 februari 2026

Scholingstraject AI-geletterdheid (UBVU)

Deze collectie bestaat uit verschillende materialen van het scholingstraject AI-geletterdheid. De doelgroep van dit specifieke traject is medewerkers bij de Universiteitsbibliotheek VU. Je kan het materiaal ook met eventueel wat aanpassingen ook voor andere doelgroepen gebruiken. Het scholingstraject bestaat uit 4 sessies: Introductie in AI Toelichting: Algemene introductie over wat AI is. Welke begrippen moet je weet van hebben? Wat kan een taalmodel? Etc. Verder diende deze sessie om het beginniveau van collega’s te bepalen, zodat wij hier rekening mee konden houden voor de opvolgende sessies. Effectief prompten Toelichting: Dit is een praktisch onderdeel, met als doel op een effectieve manier te leren prompten om de juiste informatie te verkrijgen. Verantwoord & kritisch omgaan met AI Toelichting: Dit is een meer theoretisch onderdeel met veel ruimte voor gesprek en discussie, over onderwerpen als: duurzaamheid, big tech, etc. AI-tools & werk Toelichting: In deze sessie nodigden wij 3 collega’s uit om hun ervaringen te delen en een demo te geven hoe zij AI gebruiken in hun werk. In deze collectie vind je de slides met inhoudelijke stof en interactieve opdrachten, inclusief een PDF voor de gebruikte exit ticket en toetsmatrijs (met leerdoelen gekoppeld aan de taxonomie van Bloom). Verder is ook een link naar de e-learning ‘AI-geletterdheid voor UB-medewerkers’ opgenomen. Deze werd gebruikt als aanvulling (voor- en/of nabereiding) op de fysieke sessies. Als laatste is een eindopdracht toegevoegd met bijbehorende rubric.

Document

Kim Dibbets, Jordy Gevers

17 december 2025

Onderwijs & AI Module voor Docenten

Generative Artificial Intelligence (genAI), ofwel generatieve kunstmatige intelligentie, maakt een snelle groei door. De nieuwste generatie genAI tools is zo goed dat het steeds moeilijker wordt te onderscheiden of een tekst door een mens of AI is geschreven. De ontwikkeling van genAI heeft dan ook een grote impact op de maatschappij en daarmee ook op het onderwijs. Daarnaast kan genAI onderdeel uit gaan maken van de toekomstige werkpraktijk van vele studenten. De realiteit is dat deze technologie er is en we zullen ons ertoe moeten verhouden. Hoewel de eindverantwoordelijkheid voor het gebruik van genAI ligt bij de student zelf, hebben wij de verantwoordelijkheid om hen te helpen hier op een verantwoorde manier mee om te gaan. Deze module beoogt hierbij te ondersteunen. Na het doorlopen van deze module ben je bekend met: Wat genAI is. Wat de impact van genAI is op onze wereld. De juridische kaders van genAI. De relatie tussen genAI en academische waarden en integriteit. De manieren waarop studenten genAI kunnen gebruiken en wat dat kan betekenen voor academisch onderwijs. De impact die genAI kan hebben op jouw onderwijs. Elk van de bovenstaande leerdoelen hoort bij één hoofdstuk van deze module. Deze module is gebaseerd op de module AI geletterdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. De module is zowel in het Nederlands als het Engels beschikbaar en wordt hier aangeboden als Brightspace package. Dit zou ook in Canvas geïmporteerd kunnen worden.

Document

Steven Trooster, Max Moeskops

3 november 2025

Creativiteit in ontwerpgericht onderzoek

In deze kennisclip gaat het over vertrouwen en het geloof dat iedereen in staat is om creatieve ideeën te bedenken én uit te voeren. Aan de hand van inzichten van David Kelley (IDEO) en het concept guided mastery laat de spreker zien hoe mensen stap voor stap hun angst om te falen kunnen overwinnen en hun creativiteit kunnen ontwikkelen. Met oefeningen zoals de Thirty Circles Challenge leer je denken in kwantiteit, flexibiliteit, originaliteit en uitwerking. De video sluit af met praktische tips voor brainstormen en het versterken van creatief vertrouwen bij jezelf en anderen.

Video

Hogeschool Saxion

16 september 2025

Design challenge

In deze kennisclip wordt uitgelegd hoe je een goede design challenge formuleert binnen het Double Diamond model. Aan de hand van voorbeelden leer je hoe je een probleem kunt herdefiniëren door te focussen op de onderliggende behoeften van je doelgroep, in plaats van op de eerste signalen of voor de hand liggende oplossingen. Je krijgt praktische tips en een checklist van zeven criteria voor een sterke design challenge: benoem de behoefte en doelgroep, formuleer open en creatief, sluit aan op onderzoek, vermijd aannames en jargon, en maak de vraag uitdagend. Het doel is een richtinggevend kompas dat nieuwsgierigheid prikkelt en ruimte laat voor innovatieve oplossingen.

Video

Hogeschool Saxion