Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (91)

…

HBO/WO

MBO

25 augustus 2026

Library Essentials cursus VU Universiteitsbibliotheek

Library Essentials is een introductiecursus voor nieuwe medewerkers van de VU Universiteitsbibliotheek. De cursus biedt een laagdrempelige kennismaking met de organisatie, de verschillende afdelingen en de dienstverlening en expertise binnen de UB. De onderdelen van deze publicatie bevatten zowel inhoudelijke materialen van de cursus als begeleidende documenten die een beeld geven van de opzet van een dergelijke cursus. Ze kunnen gebruikt worden ter inspiratie voor het opzetten van een soortgelijke cursus bij andere instellingen. Deze publicatie bevat de volgende materialen: Leermateriaal eindproduct: E-module Library Essentials cursus (in ontwikkeling). Begeleidende documenten: Project Initiatie Document (PID) Library Essentials. Voorsteldocument ten behoeve van management team (MT). Draaiboek Library Essentials cursus VU. Schrijfhandleiding e-module. Script audiotour. Evaluatieformulier (in ontwikkeling).

Document

Kim Dibbets, Babette Claassen, Linde Voorend

10 april 2026

Lessuggestie bij hoofdstuk 3

Dit is een lessugestie bij hoofdstuk 3 van het boek De kracht van verbinding Leerdoel: studenten kunnen dwarsverbanden identificeren in een maatschappelijke casus en kunnen beargumenteren welke bijdrage hun discipline kan leveren aan een beter inzicht in of oplossing voor deze problematiek.

Document

Edwin van Meerkerk

8 januari 2026

De uitvinding van het schrift in Mesopotamië

Dit lesmateriaal bestaat uit een volledige powerpointpresentatie De uitvinding van het schrift in Mesopotamië met een uitgebreide docentenhandleiding. Het is bedoeld voor leerlingen van klas 1 t/m 4 binnen de vakken Geschiedenis, Grieks en Latijn (geschikt voor MAVO, HAVO en VWO/Gymnasium). Leerlingen onderzoeken hoe het Mesopotamische spijkerschrift is ontstaan en welke rol schrift speelde in handel, administratie en stedelijke ontwikkeling. Door te werken met online 3D modellen of fysieke 3D prints leren zij hoe kleitabletten eruitzagen, welke typen teksten erop voorkwamen en hoe vorm en lay-out samenhangen met het soort tekst. De les biedt bovendien een waardevolle verbreding van het oudheidcurriculum: door voorbij Griekenland en Rome te kijken, ontdekken leerlingen dat innovatie en schriftcultuur ook buiten het westerse narratief een rijke geschiedenis hebben. De presentatie bestaat uit drie delen; deel 3 is optioneel. De docentenhandleiding bevat per slide een toelichting en duidelijke instructies voor het werken met de 3D modellen tijdens het groepswerk in deel 2. De slides kun je direct gebruiken of aanpassen aan jouw onderwijscontext. Voor deel 2 kun je kiezen tussen de gratis online 3D modellen of fysieke 3D prints (gratis te leen via de Universiteitsbibliotheek VU). Voor deel 1 en 2 samen is minimaal één lesuur nodig; deel 3 duurt circa 10-15 minuten.

Document

Michèle Meijer, Aidan Houtkamp

16 december 2025

Abstract redeneren tijdens programmeerlessen

Digitale vaardigheden is een belangrijk en nieuw onderwijsgebied in het basisonderwijs. Onderdeel hiervan is computational thinking, wat leerlingen helpt bij het oplossen van problemen door elementen uit de informatica te gebruiken. Abstractie speelt hierbij een belangrijke rol. Abstractie is een complex concept. Onze inspanningen hebben ertoe geleid dat het makkelijker wordt om abstractie te herkennen en observeren, aan de hand van abstractielagen. Hiermee kunnen leerlingen op het juiste moment adequate ondersteuningen krijgen. We bespreken twee onderzoeken: in het eerste onderzoek hebben we observeerbaar gedrag gekoppeld aan abstractie, en in het tweede onderzoek hebben we bovenbouwleerlingen laten programmeren en daarin ook de link gelegd met abstractie. Tijdens het tweede onderzoek hebben we gebruikgemaakt van PRIMM, een lesopzet specifiek voor programmeerlessen in het basisonderwijs, die gezien kan worden als een vorm van structuur en scaffolding. Uit beide onderzoeken komen interessante uitkomsten: patronen in hoe leerlingen op verschillende abstractielagen redeneren en hoe leerlingen elkaar kunnen beïnvloeden. Aan de hand van een aantal voorbeelden lichten we de resultaten nader toe. We zijn nog niet klaar, want de uiteindelijke stap is kijken hoe een leerkracht een interventie kan toepassen in dit proces. We hebben met onze onderzoeken wel een duidelijke richting in hoe we die interventie kunnen vormgeven.

Document

Hylke Faber

5 november 2025

Grensoverschrijdend biologieonderwijs

Conform aan de rubric.

HboDocument

Auteur onbekend

11 september 2025

Docenthandleiding Fitphone

Deze module richt zich op: Bewustwording van je eigen leefstijlgewoonten met je smartphone, en het ervaren van de vaardigheden en belemmeringen die je hierbij hebt. Uiteindelijk ervaar je hoe het is om je leefstijl te beïnvloeden en daadwerkelijk aan de slag te gaan met je leefstijlgewoonten. Het leren coachen van anderen bij problemen rond smartphonegebruik met behulp van je eigen ervaringen.

Document

Herm Kisjes

11 september 2025

Aan de slag met leefstijl – Docentenhandleiding

Een gezonde leefstijl omvat: voldoende bewegen, niet roken, geen/weinig alcohol, gezonde voeding en voldoende ontspanning (BRAVO: Bewegen, Roken, Alcohol, Voeding en Ontspanning). Het veranderen van jouw leefstijl is echter niet eenvoudig . Hoe kun je meer controle krijgen over je ongezonde gewoonten en vastgeroeste patronen doorbreken. In de module “Aan de slag met leefstijl” geven we antwoord op de vraag door praktisch een de slag te gaan met jouw leefstijl en te leren door te doen. De module bestaat uit drie onderdelen: begripsbepaling, aan de slag met jouw leefstijl en coaching.

Document

Herm Kisjes, Marcel Kik

21 mei 2025

Leesclubs voor rolmodellen

Bij de lerarenopleiding Nederlands werken we volgens het principe van dialogisch lezen. Maar leerlingen lezen ook bij andere vakken. Zeker voor Mens & Maatschappij-vakken is bewuste geletterdheid belangrijk. Studenten en leerlingen moeten kritisch leren denken, goed kunnen lezen en hun gedachten onder woorden brengen. Daarnaast werken de leerlingen over de gehele breedte aan persoonsvorming en is het dus logisch om bij alle vakken aandacht te hebben voor de vormende elementen in het curriculum. Bovendien motiveert het praten over literatuur leerlingen ook om meer te lezen. Samen met onze vakcollega’s laten we zien dat het behandelen van literaire fragmenten een waardevol onderdeel vormt van het onderwijsprogramma en op een laagdrempelige manier in de lessen kan worden opgenomen.

Open (Access) Tekst Boek

Margriet Smits, Claudia van Werkhoven

15 mei 2025

Doelgroep Ouderen - lievelingsgerecht (keuken)

In deze onderwijseenheid kiest de student zijn eigen cliënt om te behandelen, dit kan dus een kwetsbare oudere zijn. Hij/zij leert onderbouwde afwegingen te maken bij de behandeling van een cliënt. Deze cursus is gericht op de individuele begeleiding van een cliënt, waarbij het onderbouwen van keuzes en het meenemen van de leefomgeving centraal staat.

Document

Melissa Zevenhoven

13 mei 2025

Werboek inhoudsanalyse

Werkboek Inhoudsanalyse is een praktische handleiding om te leren hoe je op een betrouwbare en verantwoordelijke manier kunt analyseren hoe mensen met elkaar communiceren. Dit boek richt zich op het ontwerpen en uitvoeren van studies die gebruik maken van kwantitatieve inhoudsanalyse als onderzoeksmethode. Deze eerste editie is ontwikkeld in het kader van de opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen (CIW) van Tilburg University. Binnen één semester schrijven studenten een onderzoeksvoorstel en voeren ze het voorstel vervolgens ook uit. Deze groepsopdracht is volledig uitgewerkt in de bijlagen van het boek.

Open (Access) Tekst Boek

Emiel van Miltenburg