Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (41)

HBO/WO

MBO

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

17 december 2025

Onderwijs & AI Module voor Docenten

Generative Artificial Intelligence (genAI), ofwel generatieve kunstmatige intelligentie, maakt een snelle groei door. De nieuwste generatie genAI tools is zo goed dat het steeds moeilijker wordt te onderscheiden of een tekst door een mens of AI is geschreven. De ontwikkeling van genAI heeft dan ook een grote impact op de maatschappij en daarmee ook op het onderwijs. Daarnaast kan genAI onderdeel uit gaan maken van de toekomstige werkpraktijk van vele studenten. De realiteit is dat deze technologie er is en we zullen ons ertoe moeten verhouden. Hoewel de eindverantwoordelijkheid voor het gebruik van genAI ligt bij de student zelf, hebben wij de verantwoordelijkheid om hen te helpen hier op een verantwoorde manier mee om te gaan. Deze module beoogt hierbij te ondersteunen. Na het doorlopen van deze module ben je bekend met: Wat genAI is. Wat de impact van genAI is op onze wereld. De juridische kaders van genAI. De relatie tussen genAI en academische waarden en integriteit. De manieren waarop studenten genAI kunnen gebruiken en wat dat kan betekenen voor academisch onderwijs. De impact die genAI kan hebben op jouw onderwijs. Elk van de bovenstaande leerdoelen hoort bij één hoofdstuk van deze module. Deze module is gebaseerd op de module AI geletterdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. De module is zowel in het Nederlands als het Engels beschikbaar en wordt hier aangeboden als Brightspace package. Dit zou ook in Canvas geïmporteerd kunnen worden.

Document

Steven Trooster, Max Moeskops

14 september 2025

GenAI Literacy presentations

These PowerPoints are designed to provide teachers the means to improve their students' AI literacy. The presentation is divided into seven themes: 1: What is Generative AI? 2: How does Generative AI work? 3: Prompting 4: GenAI and hallucinations (in development) 5: GenAI and bias 6: GenAI and sustainability 7: Gen AI and privacy/ bias Each topic includes a section focusing on traditional knowledgetransfer and a simple, active learning method. This material is licensed under CC BY-NC-SA 4.0. Created by the Teaching and Learning Centre (TLC) of UvA Centraal in collaboration with the TLC of the Faculty of Medicine.

Presentatie

Jesper Pool, Remco Jongkind, Sophie van Dijke, Job Radelaar, Frans Aris, Bjarne de Beer, Palina Vasilyeva, Ivar Kolvoort

1 september 2025

Self-assessment B2 of CEFR

This is a self-assessment checklist for B2 of the CEFR, based on the Companion Volume of the Common European Framework of Reference

HboDocument

Council of Europe

1 juli 2025

AI as a science - course manual

AI as a Science aims to highlight how research involving “artificial intelligence” can be considered scientific, and what that means for us as scholars engaged in this — and related — areas of study. During the course, we will explore answers to questions such as: What is AI? What role do scientists play in the development of AI? And vice versa: what role do AI researchers play in the scientific investigations of computation, artificial intelligence, and intelligence more broadly? Do such roles come with responsibilities and ethical duties? We will explore these questions dialogically (i.e., through dialogue, discussions, and presentations), as well as through lectures. Perspectives will include critical, historical, sociological, and philosophical angles. We will touch on: The history of AI, going as far back as ancient Chinese and Greek civilizations; future projections, including the possibility of another "AI winter." Ultimately, you will aim to answer for yourselves: Is AI a science? Can it be? Will it be? The course will be examined through: Group presentation – You will be split into teams to create a presentation (see Presentation). The presentation combines: Group collaboration, An individual (or more than one person’s) presentation (10 minutes max). Final essay – You may choose a topic related to the course and aligned with your background or interests (see Essay). The essay will take the form of a literature review or journal-style article, aiming to: Deepen and/or broaden your knowledge on one or more topics from the course, Allow you to zoom in or out and develop your own unique perspective. Learning Goals: AI as a Science aims to teach you — and for you to teach yourselves — how to: Define science and AI, critically and in your own words. Understand the historical context of AI: When did AI or AI-like disciplines and ideas emerge? Understand the current state of AI and explore possible futures: Is time a flat circle when it comes to recurring “AI winters”?

Document

Olivia Guest

27 mei 2025

Gen AI Impact Scan

Dit materiaal is gepubliceerd met het doel een voorbeeld te geven, een inspiratiebron te zijn, of als bouwsteen te dienen binnen een andere onderwijscontext. Voel je vrij om (gedeelten) over te nemen en naar eigen inzicht aan te passen. De methode is ontwikkeld om de impact van Generatieve AI (GenAI), zoals ChatGPT, te beoordelen op de validiteit van toetsing en de relevantie van leerdoelen in een curriculum. De scan heeft een signalerend en activerende functie. Het doel is om een systematische en coherente aanpak te bieden voor het aanpassen van een curriculum als reactie op het (ongeoorloofd) gebruik van GenAI door studenten. De methode bestaat uit vijf stappen: De onderstaande documenten zijn aanwezig in dit pakket: Doelgroep: Opleidingsteams, coördinatoren, docenten en andere onderwijs professionals die de validiteit van de toetsing en relevantie van de leerdoelen willen borgen, gezien de impact van generatieve AI. Basisniveau: Basis GenAI literacy is nodig bij de professionals die de impact scan gaan uitvoeren. Indien die nog niet aanwezig is, kan deze e-learning gebruikt worden om dat te bereiken. (https://tlc.uva.nl/en/article/e-learning-for-lecturers-about-genai/?faculty=53) Benodigdheden: -Lokaal met beamer voor de workshops -Online werkomgeving om bestanden te delen zoals Excel bestanden -Toegang voor docenten tot een geavanceerd taalmodel om de toetsing te maken. Idealiter in een veilige omgeving waar niet getraind wordt op de data zodat er geen problemen zijn met copyright van het leermateriaal. Contactpersoon: Remco Jongkind (r.c.jongkind@amsterdamumc.nl), Erik Elings (e.w.elings@amsterdamumc.nl), Birgit van Berlo (b.m.a.vanberlo@amsterdamumc.nl), Jennita Meinema (j.g.meinema@amsterdamumc.nl), Floor van der Steijle (f.vandersteijle@amsterdamumc.nl)

Document

Erik Elings, Remco Jongkind, Birgit van Berlo, Jennita Meinema, Floor van der Steijle

8 januari 2025

Interdisciplinary Writing Assignment

This interdisciplinary writing assignment is an example of how students can analyse and argue a complex problem from different perspectives. The assignment is discipline- neutral and can be adapted to different subject areas and themes. It can be chosen to be completed individually or, on the contrary, as group work. In this document you will also find an elaborate example concerning the disciplines law and linguistics.

Document

Bald de Vries, Programma Interdisciplinair Onderwijs

8 januari 2025

Interdisciplinaire Schrijfopdracht

Deze interdisciplinaire schrijfopdracht is een voorbeeld van hoe studenten vanuit verschillende perspectieven een complex probleem kunnen analyseren en beargumenteren. De opdracht is discipline-neutraal en kan worden aangepast naar verschillende vakgebieden en thema's. Er kan gekozen worden voor een individuele invulling of juist groepswerk. In dit document vind je ook een uitgewerkt voorbeeld rondom de disciplines rechtstheorie en taalkunde.

Document

Bald de Vries, Programma Interdisciplinair Onderwijs

6 juni 2024

LAW Platform Launch 6 juni 2024

Tijdens de eerste bijeenkomst, 6 juni 2024, lanceerden we het LAW Platform, een landelijk interactief platform voor docenten werkzaam in het universitair juridisch onderwijs. Het LAW Platform richt zich op het uitwisselen van kennis en ervaring over activerende werkvormen en beoogt docenten van rechtenfaculteiten op jaarlijkse basis samen te brengen om te spreken over onderwijsontwikkelingen en best practices. Het delen van onderwijsmaterialen en activerende werkvormen kan via een formulier of door te mailen naar m.c.m.geuskens@vu.nl Na de eerste workshop aan de VU, zal een tweede workshop plaatsvinden in Utrecht (in 2025), en zo geven we telkens het stokje door. Voor vragen kunt u contact opnemen met Machteld Geuskens m.c.m.geuskens@vu.nl During the meeting on 6th June 2024, we launched the LAW Platform, a national interactive platform for teachers working in university legal education. The LAW Platform focuses on exchanging knowledge and experience about activating working methods and aims to bring together lecturers from law faculties on an annual basis to discuss educational developments and best practices. Sharing educational materials and specifically methods that activate students can be done via a form or by emailing m.c.m.geuskens@vu.nl After the first workshop at the VU, a second workshop will take place in Utrecht (in 2025), as we pass the baton each time. If you have any questions, please contact Machteld Geuskens m.c.m.geuskens@vu.nl

Document

Bald de Vries, Ruben Wiering, Sebastien Valkenberg, B.M.J. van Klink, Machteld Geuskens, Jan Struiksma

2024

Blended learning design game (English)

The blended learning design game is a fun, inspiring and effective method to rapid-prototype designs for blended learning programs. Using the learning outcome as a starting point, you work backwards from the assessment methods to choose teaching and learning activities, and match them with tools and resulting products that could be used as pinput for a formative assessment. The materials don't explain what all the methods are, but there are great sources of information online. The purpose of the game is to offer you a method of design and dozens of tools, activities and products that can be combined in countless ways, across different modalities both online and on-site. The method is inspired by the blended waves game by Joanne Heidinga, and based on the learning wave (Barend Last et al) and Laurillard's conversational framework. The files contain all elements of the game and the designs include 3mm print margins and trim marks for the printer. We normally give the instructions below for printing: 200gsm brilliant white paper, full color print. All cards in the file "ABL education design game [version number].pdf" should be printed and cut, sorted in the order in which they appear in the file. The file "BLGame instructions [version number].pdf" printed on 200gsm brilliant white, full color, double sided and cut along marks. Fold along the grey dotted lines.

Document

Patrick van Aalst, Margreeth Temmen