Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union
Samenwerkingsverband:Geschiedenis van de Oudheid en de Middeleeuwen

Filteren

Zoekresultaten (1264)

…

HBO/WO

MBO

16 oktober 2026

Mainzer Beobachter | Rood bij de Romeinen

De redacteuren van de Thesaurus linguae Latinae zijn inmiddels klaar met de letter R, en dat betekent dat ze zich hebben beziggehouden met de kleur rood. Blijkbaar maakte men in het oude Rome onderscheid tussen allerlei roodtinten, die worden vertegenwoordigd door allerlei bijvoeglijke naamwoorden, waarvan er ongeveer twintig zijn te vinden bij de R. Ze zijn meestal afgeleid van de Indo-Europese stam *h₁reudh-.

Website

Jona Lendering, Josine Schrickx

16 oktober 2026

Mainzer Beobachter

De Mainzer Beobachter is een blog over de Oudheid, over oudheidkunde en aanverwante zaken. De blog wordt bijgehouden door Jona Lendering. Gastbijdragen zijn welkom.

Website

Jona Lendering

14 oktober 2026

Mainzer Beobachter | Keizerin Theophanu

Als ik in Nijmegen ben, ga ik altijd even naar het Valkhof. Het is een van de prettigste parken van Nederland. Je voelt je er altijd net wat vrijer dan in de stad zelf en dat was bij de aanleg ook de bedoeling: in 1795 was de Bataafse Republiek uitgeroepen en Nijmegen vierde de vrijheid door een mooie Engelse tuin aan te leggen op de plek waar ooit de feodale dwangburcht had gestaan. De kapel, gewijd aan Sint-Nikolaas, bleef echter gespaard. Sinterklaas is immers bestand tegen elke modernisering. We danken de kapel aan de tiende-eeuwse keizerin Theophanu, al heeft zij de voltooiing waarschijnlijk niet meegemaakt. Maar ze is een van de interessantste personages uit de Middeleeuwen. De Lage Landen maakten niet dagelijks een Byzantijns bezoek mee.

Website

Jona Lendering

12 oktober 2026

Mainzer Beobachter | Een ouderwetse Tacfarinas

Op de geschiedenis van Algerije in de Romeinse tijd bestaan ruwweg drie visies. Eén: de Romeinen kwamen de beschaving brengen aan de inheemse bevolking. Twee: de Romeinen waren onderdrukkers en hadden voortdurend te maken met inheemse protesten. Je zou dit de koloniale perspectieven kunnen noemen, want in beide visies is het beeld van de Romeinen beïnvloed door de praktijk van de Fransen, en in beide visies is een dichotomie verondersteld tussen Romeinen en niet-Romeinen.

Website

Jona Lendering

8 oktober 2026

Mainzer Beobachter | Het Eerste Bulgaarse Rijk (2)

Het ontstaan van de Bulgaarse kerk, waarover ik het gisteren met u had, bracht Bulgarije verder in de Byzantijnse invloedssfeer en het staatsapparaat werd naar Byzantijns model uitgebreid, maar omdat het een autokefale kerk was, kon de Byzantijnse keizer alleen maar dromen van invloed in het Eerste Bulgaarse Rijk, dat groter en groter werd. Bulgarije presenteerde zich inmiddels als alternatief voor het keizerrijk, zeker toen Simeon I (r.893-927) de keizertitel aannam – al werd de Latijnse titel caesar weergegeven als tsar ofwel tsaar. In Constantinopel gold het als een affront dat de man die zij als “vorst” beschouwden zich aandiende als “keizer der Bulgaren en Romeinen”, maar er was weinig tegen te doen.

Website

Jona Lendering, Fleur Kemmers

7 oktober 2026

Mainzer Beobachter | Het Eerste Bulgaarse Rijk (1)

Ik wilde al een tijdje een blogje schrijven over het Eerste Bulgaarse Rijk, dat bestond tussen 681 en 1018. De aanleiding: ik organiseer een reis naar Bulgarije, en dit soort blogjes zijn niet alleen een vriendelijk soort reclame, maar ook mijn manier om mijn reisbegeleiderskennis te structureren. De actualiteit biedt nu een extra reden: de stoffelijke resten van een van tsaar Samuel van Bulgarije (r.997-1014) zijn afgelopen weekend overgebracht naar Sofia en daar begraven. Samuel was een van de laatste heersers van het Eerste Bulgaarse Rijk, verantwoordelijk voor een laatste succes én de definitieve ondergang.

Website

Jona Lendering

28 september 2026

Mainzer Beobachter | Zes vragen aan Piet Gerbrandy

De vaste lezers van deze blog kennen inmiddels de rubriek “zes vragen”, waarin oudheidkundigen vertellen wat ze nu eigenlijk doen. Dat zijn namelijk lang niet altijd de activiteiten waarmee het vakgebied in het nieuws komt. Vandaag is het woord aan classicus Piet Gerbrandy.

Website

Jona Lendering, Piet Gerbrandy

28 september 2026

Mainzer Beobachter | Zes vragen aan Fleur Kemmers

De vaste lezers van deze blog kennen de rubriek “zes vragen”, waarin wetenschappers kunnen vertellen wat ze nu eigenlijk doen. Dat is namelijk niet altijd wat het publiek denkt. Vandaag is het woord aan numismate Fleur Kemmers.

Website

Jona Lendering, Fleur Kemmers

21 september 2026

Hoe maak je het grootste Romeinse badhuis van Nederland zichtbaar in volgebouwd Nijmegen? Hoogleraar pleit voor laserlicht

Het nieuws was niet te missen deze zomer: in Nijmegen werd het grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland gevonden. De vraag die nu rest is hoe de stad haar ‘schat’ zichtbaar gaat maken. Bijzonder hoogleraar Nijmeegse geschiedenis Stephan Mols is een voorstander van – onder meer - laserlicht. Wat vind jij daarvan? Kun je nog andere manieren bedenken om deze archeologische vondst zichtbaar te maken?

Document

Stephan Mols

16 september 2026

Radboudwetenschapper Mark de Kreij vindt 1700 jaar oud fragment van de Odyssee

Een flintertje uit het wereldberoemde verhaal Odyssee lag zeventig jaar onopvallend in de Utrechtse universiteitsbibliotheek, tot een Nijmeegse onderzoeker het ontdekte. Papyroloog Mark de Kreij kwam er de afgelopen dagen groot mee in het nieuws. 'In Nederland is dit stukje perkament uniek.'

Website

Mark de Kreij