Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Nederlandse Taal- en Letterkunde

Collectievan Neerlandistiek

Filteren

HBO/WO

MBO

23 resultaten in “Nederlandse Taal- en Letterkunde”of zoek in alle leermaterialen

23 mei 2025

Dijt onze woordenschat alsmaar uit?

Weinig dingen zijn zo alledaags als woorden, maar tegelijkertijd blijken weinig dingen ook zo wonderlijk: wat verstaan we eigenlijk onder een woord? Hoeveel woorden kent een gemiddelde spreker van het Nederlands? En hoe verhoudt zich dat tot de totale woordenschat van de taal? Nicoline van der Sijs neemt je in Dijt onze woordenschat alsmaar uit? mee op reis door de geschiedenis en opbouw van de Nederlandse woordenschat. Ze onderzoekt vanuit verschillende wetenschappelijke perspectieven hoe woorden ontstaan, veranderen en verdwijnen, en stelt daarbij prikkelende vragen: groeit de Nederlandse woordenschat bijvoorbeeld eindeloos, of is er een grens aan het aantal woorden dat we kunnen maken? Luister naar het interview met Nicoline van der Sijs bij de Taalstaat over haar boek: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-taalstaat/01974a2b-61c9-736f-ba32-facb46a2b9d7/2025-06-07-nicoline-van-der-sijs-over-haar-boek-dijt-onze-woordenschat-alsmaar-uit Dijt onze woordenschat alsmaar uit? is het eerste deel van een reeks beknopte, toegankelijke boeken over actuele ontwikkelingen in de neerlandistiek, getiteld Nederlands in het klein. Ieder jaar zullen een paar deeltjes verschijnen, waarbij telkens los daarvan didactisch materiaal wordt ontwikkeld voor behandeling in het voortgezet onderwijs.

Open (Access) Tekst Boek

Auteur onbekend

13 februari 2025

MOOC: Uitspraak Nederlands in een diverse samenleving

In deze MOOC leer je meer over de uitspraak van het Nederlands. Ook is er aandacht voor de variatie van het Nederlands. De cursus richt zich op drie doelgroepen: NT2-leerders, NT2-docenten en moedertaalsprekers. Deelnemers leren meer over de uitspraak van het Nederlands, maken praktische oefeningen en krijgen uitleg over de verschillende varianten van het Nederlands. Hij is ontwikkeld door VU-NT2 in samenwerking met Laura Rupp van de Faculteit der Geesteswetenschappen. Laura heeft eerder de succesvolle MOOC ‘English Pronunication in a Global World’ ontwikkeld, waar deze Nederlandse versie op gebaseerd is.

Website

Laura Rupp

6 september 2024

De democratie en de kracht van het woord bezien door hoogleraar antieke retorica Bé Breij, dichter des vaderlands Babs Gons en schrijfster Lieve Joris

Wat kan het einde van de Romeinse Republiek ons leren over onze eigen democratie? Hoogleraar antieke retorica Bé Breij sprak hierover in het radioprogramma Goed Ingelichte Kring (vanaf minuut 0.39.40) In Goed Ingelichte Kring zet PowNed een panel van experts in hun vakgebied aan tafel om in gesprek te gaan over de actualiteit. Naast Bé Breij, directeur bij Peitho, het Radboud kenniscentrum voor retorica en overtuiging, sluiten ook dichter des vaderland en spoken word performer Babs Gons en schrijfster Lieve Joris aan. Dit item is een fragment uit de radioaflevering d.d. 31 augustus 2024 van Goed Ingelichte Kring (NPO radio 1) .

Audio

Bé Breij, Babs Gons, Lieve Joris

1 mei 2024

Waarom Nederlands zo moeilijk is

Je hoort vaak dat Nederlands een moeilijke taal is, maar is dat echt zo? Ja, volgens Sterre Leufkens wel. Zij is taalwetenschapper aan de Universiteit van Utrecht, en uit haar onderzoek naar 22 talen wereldwijd bleek dat het Nederlands bijzonder veel moeilijke regels heeft zonder overduidelijk nut. Ze noemt deze regels 'mannentepels', en in deze video legt ze je er alles over uit. Deze video is opgenomen door de Universiteit van Nederland: https://www.universiteitvannederland.nl/

Video

Sterre Leufkens

16 april 2024

Woordwijs!

Wo(o)rdWijs! is een superleuk spel dat je kunt spelen met een groep om je taalvaardigheid, woordenschat en taalkennis uit te breiden. Door middel van de verschillende opdrachten die komen kijken in het spel, leer je woorden omschrijven, snel synoniemen te vinden, verbanden te leggen tussen termen en nog veel meer. Op die manier leer je niet alleen nieuwe woorden, maar ook nieuwe vaardigheden die je kunt toepassen op het gebied van taal. Al lerend een spel spelen, dat doe je met Wo(o)rdWijs!

Document

Bianca Goumans

13 maart 2024

Wat heeft 'ijsbergsla' met een ijsberg te maken?

Nicoline van der Sijs, historisch taalkundige en emerita hoogleraar aan de Radboud Universiteit, legt uit hoe het woord ijsbergsla via Willem Barentz en Spitsbergen in het Amerikaans terecht kwam en vandaar uit weer in de Nederlandse taal.

Audio

Nicoline van der Sijs

16 januari 2024

Hoe het plat Amsterdams bijna kassiewijle gaat

Hoeveel ‘pikketanussies’ worden er nog besteld in Amsterdamse kroegen? En hoe vaak wordt iemand nog uitgemaakt voor ‘bijgoochem’? Het Amsterdamse dialect lijkt steeds meer te verdwijnen. Maar is dat ook zo? Presentator Lorianne van Gelder bespreekt het met Paroolverslaggever Roelf Jan Duin en historisch taalkundige Nicoline van der Sijs in de podcast 'Amsterdam wereldstad' van het Parool: https://podcastluisteren.nl/pod/Amsterdam-wereldstad

Audio

Nicoline van der Sijs

6 januari 2024

Interview met Nicoline van der Sijs

Nicoline van der Sijs, historisch taalkundige en emerita hoogleraar aan de Radboud Universiteit, neemt op 1 februari afscheid van het Instituut van de Nederlandse Taal, waar ze de laatste jaren onderzoek heeft verricht, en heeft nu de tijd voor nieuwe projecten, zoals het maken van een Atlas van de Nederlandse taal in de Cariben. Eerder stelde ze ook een Atlas van de Nederlandse taal samen. Ze praat onder andere over haar boek 'Daar is geen woord Frans bij' over de opname van vreemde woorden in de Nederlandse uitdrukkingen en het gebruik van ChatGTP. Ze wordt geïnterviewd door Frits Spits van de Taalstaat.

Audio

Nicoline van der Sijs

23 augustus 2023

Invloed van de Nederlandse taal op Noord-Amerika

Nicoline van der Sijs, historisch taalkundige en emerita hoogleraar aan de Radboud Universiteit, noemt een aantal aansprekende voorbeelden van de invloed van het Nederlands op het Noord-Amerikaans. Denk daarbij bijvoorbeeld aan cow, milk, cookie en dollar.

Audio

Nicoline van der Sijs

1 juni 2023

Het Dialectenbureau | een podcastserie over dialecten in Nederland

Voor de podcastserie Het Dialectenbureau voert professor Marc van Oostendorp (Radboud Universiteit) onderzoek uit naar de rol, esthetiek en hedendaagse status van dialecten in Nederland. Als gerenommeerd taalkundige en dialectoloog staat Marc bekend als een autoriteit op dit gebied, maar hij staat er niet alleen voor. Hij wordt bijgestaan door bekende ambassadeurs zoals Jack Poels (Limburgs), Katinka Polderman (Zeeuws), SMIB (Straattaal) en TikTok Tammo (Gronings), waardoor alle dialectische uithoeken van Nederland vertegenwoordigd zijn. Het Dialectenbureau is een co-productie van Omroep MAX en Visionair Ordinair.

Audio

Marc van Oostendorp