Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (30)

HBO/WO

MBO

September 22, 2026

Bedient Gasten niveau 4 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Verdiepende variant op niveau 3 met een expliciet leidinggevend en sociaal-hygiënisch perspectief. De student groeit van zelfstandig medewerker naar beginnend leidinggevende: Adviseren (LG-perspectief), Drankenkennis op LG-niveau, en Klaarmaken, serveren en operationele bewaking. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

July 16, 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

December 17, 2025

Onderwijs & AI Module voor Docenten

Generative Artificial Intelligence (genAI), ofwel generatieve kunstmatige intelligentie, maakt een snelle groei door. De nieuwste generatie genAI tools is zo goed dat het steeds moeilijker wordt te onderscheiden of een tekst door een mens of AI is geschreven. De ontwikkeling van genAI heeft dan ook een grote impact op de maatschappij en daarmee ook op het onderwijs. Daarnaast kan genAI onderdeel uit gaan maken van de toekomstige werkpraktijk van vele studenten. De realiteit is dat deze technologie er is en we zullen ons ertoe moeten verhouden. Hoewel de eindverantwoordelijkheid voor het gebruik van genAI ligt bij de student zelf, hebben wij de verantwoordelijkheid om hen te helpen hier op een verantwoorde manier mee om te gaan. Deze module beoogt hierbij te ondersteunen. Na het doorlopen van deze module ben je bekend met: Wat genAI is. Wat de impact van genAI is op onze wereld. De juridische kaders van genAI. De relatie tussen genAI en academische waarden en integriteit. De manieren waarop studenten genAI kunnen gebruiken en wat dat kan betekenen voor academisch onderwijs. De impact die genAI kan hebben op jouw onderwijs. Elk van de bovenstaande leerdoelen hoort bij één hoofdstuk van deze module. Deze module is gebaseerd op de module AI geletterdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. De module is zowel in het Nederlands als het Engels beschikbaar en wordt hier aangeboden als Brightspace package. Dit zou ook in Canvas geïmporteerd kunnen worden.

Document

Steven Trooster, Max Moeskops

May 27, 2025

GenAI Geletterdheid

Lesmateriaal voor een werk/hoorcollege om studenten de basis van AI-literacy bij te brengen. Dit lesmateriaal bevat een PowerPoint en een lesplan en is gemaakt voor studenten Medische Informatiekunde, faculteit Geneeskunde UvA/ Amsterdam UMC.

Presentation

Remco Jongkind, Birgit van Berlo

May 27, 2025

Gen AI Impact Scan

Dit materiaal is gepubliceerd met het doel een voorbeeld te geven, een inspiratiebron te zijn, of als bouwsteen te dienen binnen een andere onderwijscontext. Voel je vrij om (gedeelten) over te nemen en naar eigen inzicht aan te passen. De methode is ontwikkeld om de impact van Generatieve AI (GenAI), zoals ChatGPT, te beoordelen op de validiteit van toetsing en de relevantie van leerdoelen in een curriculum. De scan heeft een signalerend en activerende functie. Het doel is om een systematische en coherente aanpak te bieden voor het aanpassen van een curriculum als reactie op het (ongeoorloofd) gebruik van GenAI door studenten. De methode bestaat uit vijf stappen: De onderstaande documenten zijn aanwezig in dit pakket: Doelgroep: Opleidingsteams, coördinatoren, docenten en andere onderwijs professionals die de validiteit van de toetsing en relevantie van de leerdoelen willen borgen, gezien de impact van generatieve AI. Basisniveau: Basis GenAI literacy is nodig bij de professionals die de impact scan gaan uitvoeren. Indien die nog niet aanwezig is, kan deze e-learning gebruikt worden om dat te bereiken. (https://tlc.uva.nl/en/article/e-learning-for-lecturers-about-genai/?faculty=53) Benodigdheden: -Lokaal met beamer voor de workshops -Online werkomgeving om bestanden te delen zoals Excel bestanden -Toegang voor docenten tot een geavanceerd taalmodel om de toetsing te maken. Idealiter in een veilige omgeving waar niet getraind wordt op de data zodat er geen problemen zijn met copyright van het leermateriaal. Contactpersoon: Remco Jongkind (r.c.jongkind@amsterdamumc.nl), Erik Elings (e.w.elings@amsterdamumc.nl), Birgit van Berlo (b.m.a.vanberlo@amsterdamumc.nl), Jennita Meinema (j.g.meinema@amsterdamumc.nl), Floor van der Steijle (f.vandersteijle@amsterdamumc.nl)

Document

Erik Elings, Remco Jongkind, Birgit van Berlo, Jennita Meinema, Floor van der Steijle

May 27, 2025

Implementatieplan (UvA) AI Chat in curriculum

Het doel van dit implementatieplan is om alle studenten van een opleiding toegang te geven tot een generatieve AI toepassing. Om de implementatie van toepassing succesvol te laten verlopen, hebben we in deze OER een handleiding, een implementatieplan, een communicatiebericht en links naar trainingen (beschikbaar in andere OERs van dezelfde instelling) opgenomen.

Document

Floor van der Steijle, Jennita Meinema

May 13, 2025

Werboek inhoudsanalyse

Werkboek Inhoudsanalyse is een praktische handleiding om te leren hoe je op een betrouwbare en verantwoordelijke manier kunt analyseren hoe mensen met elkaar communiceren. Dit boek richt zich op het ontwerpen en uitvoeren van studies die gebruik maken van kwantitatieve inhoudsanalyse als onderzoeksmethode. Deze eerste editie is ontwikkeld in het kader van de opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen (CIW) van Tilburg University. Binnen één semester schrijven studenten een onderzoeksvoorstel en voeren ze het voorstel vervolgens ook uit. Deze groepsopdracht is volledig uitgewerkt in de bijlagen van het boek.

Open (Access) Text Book

Emiel van Miltenburg

March 31, 2025

Workshop: Introduction to Basics of Copyright for Students

This workshop aims to introduce students to copyright basics in an engaging way by having them analyze real life cases of (re)using works, and sharing or publishing what they created. The workshop provides the students with a practical and systematic approach. In applying that to cases the intended effect is that students are not ‘afraid’ anymore of dealing with copyright and (open) licenses and also know how to work within copyright and license allowances, thus avoiding infringement and complying with norms of academic integrity. The cases are chosen in such a way to make sure that almost all aspects of copyright and reuse are addressed.

Document

Jeroen Bosman, Judith Hanekuijk, Sandra Kalsbeek, Saskia Manuela-Bergmans, Val Privalova

January 1, 2025

Controllerspel - Nederlands

Van governance professionals zoals controllers wordt veel verwacht in organisaties. Zij worden ingezet als een extern geweten en controleren of iedereen, dus ook leidinggevenden, zich aan de spelregels houdt. Dit spel helpt concreet te maken wat de organisatie van governance professionals verwacht en vice versa. Daarnaast is het goed in te zetten voor ieder vraagstuk rond de inrichting van een functie. Geschikt voor vraagstukken rond: het met elkaar in gesprek brengen van groepen met verschillende belangen en perspectieven. Zichtbaar maken van verschillen, discussies en overeenkomsten. Organisatie-inrichting, functieomschrijving, samenwerking. Vergelijking van verwachtingen en realisatie.

Document

Marion Smit

December 3, 2024

Libguide Citeren

Als je gebruik maakt van de tekst, ideeën, onderzoeksdata, afbeeldingen of welke vorm van informatie dan ook van iemand anders, moet je altijd verwijzen naar de bron van die informatie (de oorspronkelijke publicatie), ongeacht waar die vandaan komt. Je bron kan bijvoorbeeld een artikel uit een wetenschappelijk tijdschrift zijn, of een scriptie, een congresverslag of een publicatie op het internet. Deze libguide bestaat uit drie onderdelen: Bronnen gebruiken, Verwijzen naar je bronnen, Citatiestijlen (waaronder APA Stijl, Chicago Stijl, MLA Stijl, en Vancouver Stijl).

Website

Universiteitsbibliotheek Utrecht