Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (98)

…

HBO/WO

MBO

October 5, 2026

10 Activerende werkvormen voor taalontwikkelend lesgeven

Tips en werkvormen om meteen in te zetten in je les.

Document

Carla Stiekema

September 22, 2026

Gastvrijheid - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Gastvrijheid is het startonderdeel van alle hospitality-opleidingen: studenten van niveau 2, 3 en 4 volgen samen dezelfde vier modules. Het verschil zit niet in de opdracht, maar in wat de student in het bewijs laat zien. Zo zijn gemengde groepen mogelijk zonder aparte lespakketten. De modules zijn opgebouwd van buiten naar binnen en van klein naar groot: Branche en jouw plek, Persoonlijke ontwikkeling, Ondernemend denken en Toekomst van gastvrijheid. Het onderdeel sluit niet summatief af, maar met een verplicht finale-evenement na de eerste honderd dagen, waarin het opgebouwde portfolio centraal staat. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de afronding volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

September 22, 2026

Bedient Gasten niveau 2 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van gastvrij ontvangen naar zelfstandig bedienen. Drie modules bouwen op elkaar voort: Bestelling opnemen en gast informeren, Algemene drankenkennis basis, en Klaarmaken, serveren en serviceflow. BBL-studenten verwerken elk thema in hun leerbedrijf samen met hun leermeester; BOL-studenten werken in het schoolrestaurant. De docentenhandleiding bevat ook een communicatieprotocol voor de BBL-leermeester. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

September 22, 2026

HBL1 Hospitality, Business & Leadership - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van uitvoerend medewerker naar beginnend leider en ondernemende denker. Drie modules vormen een leerlijn: Manage your operation (coördineren van dagelijkse activiteiten), Lead your team (begeleiden, instrueren, feedback geven) en Launch your business (ondernemerskwaliteiten en verbetervoorstellen). Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

September 22, 2026

Sales & Events Basics - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student organiseert en verkoopt een eigen klein evenement, van het eerste idee tot uitvoering en evaluatie. Het type evenement kiest de klas zelf (high tea, proeverij, pop-up lunch, seizoensborrel). De handleiding heeft een deel voor docenten en een deel voor leermeesters in het leerbedrijf. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

September 22, 2026

Sociale Hygiëne (K1494) - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Deze module bereidt studenten voor op het officiële SVH-examen Sociale Hygiëne. De module draait om één doorlopend product: het sociaal-hygiënisch beleidsplan voor een zelfgekozen horecabedrijf. Elke week schrijft de student een nieuw onderdeel; in week 8 volgt het complete plan met een eindreflectie. De vastgestelde SVH-casussen vormen de rode draad. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

September 22, 2026

Bedient Gasten niveau 4 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Verdiepende variant op niveau 3 met een expliciet leidinggevend en sociaal-hygiënisch perspectief. De student groeit van zelfstandig medewerker naar beginnend leidinggevende: Adviseren (LG-perspectief), Drankenkennis op LG-niveau, en Klaarmaken, serveren en operationele bewaking. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

July 16, 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

July 15, 2026

Guest Journey Basis - modulaire leermaterialen voor Hospitality, Tourism & Leisure

Guest Journey Basis is een complete set open leermaterialen voor het gemeenschappelijke basisdeel B1 van het herziene KD Hospitality, tourism & leisure (2025). De set is volledig modulair opgebouwd: vier modules van vier weken vormen samen één opleidingsonderdeel van zestien weken. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één heldere leeruitkomst met succescriteria. De student werkt aan concrete bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Zo weet de student steeds wat hij leert en waar hij staat. De set gaat uit van formatief handelen. Per module oefent de student formatief; de summatieve afsluiting volgt op OPO-niveau via portfolio en praktijkexamen. Feedback en feedforward staan centraal, niet cijfers per opdracht. Samenwerkend leren zit ingebouwd. Studenten werken met wisselende samenwerking — geen vaste buddy — en oefenen in trio's met rollenspel en observatie. Gemengde niveaus en profielen versterken het leereffect. De materialen zijn geschreven in cocreatie met docenten Hospitality én Tourism, en volledig op basis van het nieuwe KD. Daardoor sluit de inhoud aan op de actualiteit van het werkveld. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De set geeft een stevige, gevalideerde basis — de vaste structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Maar het HOE is bewust ruim gelaten: volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden, gastsprekers en accenten vult de docent zelf in. Zo wordt de set binnen jouw eigen context een echte methode. Andere mbo-instellingen kunnen er direct mee starten en verrijken waar nodig.

Document

Robbert Nijenhuis

March 1, 2026

Bevordering van Nederlandse taalcompetentie van studenten aan Nederlandse universiteiten.

Aanleiding voor deze handreiking was de intentie die de Nederlandse universiteiten in 2024 uitspraken om de Nederlandse academische taalvaardigheid van zowel Nederlandstalige als anderstalige studenten te versterken. Ook ligt er sinds 2024 een wetsvoorstel waarin de bevordering van de Nederlandse taalvaardigheid van studenten als een van de beoogde doelstellingen wordt benoemd. Om invulling aan deze ambitie te geven, is de landelijke UNL-werkgroep Academische Taalvaardigheid ingesteld. Die werkgroep, onder voorzitterschap van prof. dr. Peter Schrijver, heeft deze handreiking ontwikkeld.

Document

Carel Jansen, Peter Schrijver, Margot van Mulken, Janneke van der Loo, Gea Dreschler, Renske Bouwer, Katja Hunfeld, Esther Scheeren, Rosa Becker, Kirsten Dibbet