Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (40)

HBO/WO

MBO

September 22, 2026

Bedient Gasten niveau 2 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van gastvrij ontvangen naar zelfstandig bedienen. Drie modules bouwen op elkaar voort: Bestelling opnemen en gast informeren, Algemene drankenkennis basis, en Klaarmaken, serveren en serviceflow. BBL-studenten verwerken elk thema in hun leerbedrijf samen met hun leermeester; BOL-studenten werken in het schoolrestaurant. De docentenhandleiding bevat ook een communicatieprotocol voor de BBL-leermeester. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

July 15, 2026

Opdracht Checklist klassenmanagementsvaardigeden in de VR kleuterklas

Deze opdracht is gebaseerd op de 'Checklist klassenmanagementsvaardigheden in de kleuterklas' van Marjolein de Vos & Simone Soomers, Saxion Hogeschool. De op literatuur gebaseerde checklist wordt bij de hogeschool gebruikt om hun studenten kleuterklassenmanagement aan te leren. Niet alle onderdelen van de checklist kunnen geoefend worden in de VR-kleuterklas, dus de checklist in de opdracht is aangepast om hier beter op aan te sluiten. De studenten observeren elkaar met behulp van de observatieformulieren, waarna de geobserveerde student de observaties kan gebruiken om de (aangepaste) checklist in te vullen.

Document

Simone Soomers, Marjolein de Vos, Ilse Nieuwenhuis

February 12, 2026

Stappenplan + toelichting Taalbewuste Leeruitkomsten (NL en Engels)

Een stappenplan waar je meteen mee aan de slag kunt bij het beschrijven van taalbewuste leeruitkomsten en uitgangspunten voor het ontwerpen van het bijbehorende onderwijs voor een opleiding. Inclusief voorbeelden ter illustratie en tips voor de vervolgstappen: het toepassen van Taalbewust onderwijs als ontwerpprincipe.

Document

Annemarie Borst

January 13, 2026

Techwijs in zorg en welzijn

Zorg, welzijn en technologie: onlosmakelijk verbonden Twintig jaar geleden leek technologie nog iets van de toekomst. Maar inmiddels is het niet meer weg te denken uit de wereld van zorg en welzijn. De zorg- en ondersteuningsvragen zijn complexer geworden, het personeelstekort groeit – en technologie speelt een steeds grotere rol in oplossingen en ondersteuning. In visies, beleidsplannen en opleidingsprofielen is technologie terug te vinden. Toch is de praktijk weerbarstig. Want hoe geef je technologie echt een plek in je werk? Wat is de meerwaarde ervan? En wanneer kies je er bewust voor om géén technologie in te zetten? Dit boek helpt je om daarover kritisch en bewust na te denken. Het is speciaal geschreven voor mbo- en hbo-studenten in zorg en welzijn, én voor professionals die hun kennis en vaardigheden rond technologie willen versterken. Laat je inspireren, denk mee en ontdek hoe jij technologie op een doordachte manier kunt inzetten in jouw beroep. Het boek is samengesteld door experts vanuit onderwijs, werkveld en wetenschap. Het boek staat onder redactie van Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang en Marloes Postel, zij zijn verbonden aan het lectoraat Technology, Health & Care van Saxion en het practoraat Zorg en Technologie van ROC van Twente.

Open (Access) Text Book

Marjolein den Ouden, Christina Jaschinski, Sjors Groeneveld, Liedewij Vogelzang, Marloes Postel

December 17, 2025

Onderwijs & AI Module voor Docenten

Generative Artificial Intelligence (genAI), ofwel generatieve kunstmatige intelligentie, maakt een snelle groei door. De nieuwste generatie genAI tools is zo goed dat het steeds moeilijker wordt te onderscheiden of een tekst door een mens of AI is geschreven. De ontwikkeling van genAI heeft dan ook een grote impact op de maatschappij en daarmee ook op het onderwijs. Daarnaast kan genAI onderdeel uit gaan maken van de toekomstige werkpraktijk van vele studenten. De realiteit is dat deze technologie er is en we zullen ons ertoe moeten verhouden. Hoewel de eindverantwoordelijkheid voor het gebruik van genAI ligt bij de student zelf, hebben wij de verantwoordelijkheid om hen te helpen hier op een verantwoorde manier mee om te gaan. Deze module beoogt hierbij te ondersteunen. Na het doorlopen van deze module ben je bekend met: Wat genAI is. Wat de impact van genAI is op onze wereld. De juridische kaders van genAI. De relatie tussen genAI en academische waarden en integriteit. De manieren waarop studenten genAI kunnen gebruiken en wat dat kan betekenen voor academisch onderwijs. De impact die genAI kan hebben op jouw onderwijs. Elk van de bovenstaande leerdoelen hoort bij één hoofdstuk van deze module. Deze module is gebaseerd op de module AI geletterdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. De module is zowel in het Nederlands als het Engels beschikbaar en wordt hier aangeboden als Brightspace package. Dit zou ook in Canvas geïmporteerd kunnen worden.

Document

Steven Trooster, Max Moeskops

November 14, 2025

Verhalen van kracht en kwetsbaarheid

Dit verhalenboek brengt de praktijk van leerkrachten dichtbij en laat zien hoe zij het verschil maken voor kwetsbare leerlingen. Aan de hand van concrete verhalen uit regulier en speciaal onderwijs, zoals leerlingen met trauma, taalachterstanden, ADHD of ASS, krijg je inzicht in de complexe uitdagingen in de klas en hoe leerkrachten hierop inspelen. DOEL: Inspireren, ondersteunen en stimuleren van reflectie bij studenten, (startende) leerkrachten en opleiders, zodat zij leren van praktijkervaringen en hun professionele vaardigheden verder ontwikkelen. Het boek sluit aan bij de Leerwegonafhankelijke Leeruitkomsten (LOL’s), en behandelt thema’s als pedagogisch handelen, didactiek, professionele identiteit en onderzoekend vermogen. VOOR WIE: Pabo-studenten: oefenmateriaal en inspiratie om te leren reflecteren op complexe praktijksituaties. (startende) leerkrachten: handvatten voor de eerste jaren in het beroep en het omgaan met leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Trainers en opleiders: didactisch materiaal voor cursussen, bij- en nascholing over gedrag, inclusie en professionele ontwikkeling. INHOUD EN OPZET: Verhalen worden aangevuld met start- en gespreksvragen, reflectieopdrachten, analyse van gedrag, handelingssuggesties, tips van leerkrachten, verdiepingsthema’s en leestips. Zo kan het boek zowel individueel als in groepsverband worden gebruikt, in lessen, intervisies of opleidingscontexten. Met dit boek willen de makers leerkrachten en studenten stimuleren om te blijven leren, reflecteren en groeien in hun betekenisvolle rol in het leven van kinderen. Uitgave van het Lectoraat Jeugd, Educatie en Samenleving van Hanze Groningen.

Document

Vera de Vries, Lotte Koning, Agnes Naber, Henderien Steenbeek, Elisa Kupers

May 27, 2025

Gen AI Impact Scan

Dit materiaal is gepubliceerd met het doel een voorbeeld te geven, een inspiratiebron te zijn, of als bouwsteen te dienen binnen een andere onderwijscontext. Voel je vrij om (gedeelten) over te nemen en naar eigen inzicht aan te passen. De methode is ontwikkeld om de impact van Generatieve AI (GenAI), zoals ChatGPT, te beoordelen op de validiteit van toetsing en de relevantie van leerdoelen in een curriculum. De scan heeft een signalerend en activerende functie. Het doel is om een systematische en coherente aanpak te bieden voor het aanpassen van een curriculum als reactie op het (ongeoorloofd) gebruik van GenAI door studenten. De methode bestaat uit vijf stappen: De onderstaande documenten zijn aanwezig in dit pakket: Doelgroep: Opleidingsteams, coördinatoren, docenten en andere onderwijs professionals die de validiteit van de toetsing en relevantie van de leerdoelen willen borgen, gezien de impact van generatieve AI. Basisniveau: Basis GenAI literacy is nodig bij de professionals die de impact scan gaan uitvoeren. Indien die nog niet aanwezig is, kan deze e-learning gebruikt worden om dat te bereiken. (https://tlc.uva.nl/en/article/e-learning-for-lecturers-about-genai/?faculty=53) Benodigdheden: -Lokaal met beamer voor de workshops -Online werkomgeving om bestanden te delen zoals Excel bestanden -Toegang voor docenten tot een geavanceerd taalmodel om de toetsing te maken. Idealiter in een veilige omgeving waar niet getraind wordt op de data zodat er geen problemen zijn met copyright van het leermateriaal. Contactpersoon: Remco Jongkind (r.c.jongkind@amsterdamumc.nl), Erik Elings (e.w.elings@amsterdamumc.nl), Birgit van Berlo (b.m.a.vanberlo@amsterdamumc.nl), Jennita Meinema (j.g.meinema@amsterdamumc.nl), Floor van der Steijle (f.vandersteijle@amsterdamumc.nl)

Document

Erik Elings, Remco Jongkind, Birgit van Berlo, Jennita Meinema, Floor van der Steijle

May 13, 2025

Werboek inhoudsanalyse

Werkboek Inhoudsanalyse is een praktische handleiding om te leren hoe je op een betrouwbare en verantwoordelijke manier kunt analyseren hoe mensen met elkaar communiceren. Dit boek richt zich op het ontwerpen en uitvoeren van studies die gebruik maken van kwantitatieve inhoudsanalyse als onderzoeksmethode. Deze eerste editie is ontwikkeld in het kader van de opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen (CIW) van Tilburg University. Binnen één semester schrijven studenten een onderzoeksvoorstel en voeren ze het voorstel vervolgens ook uit. Deze groepsopdracht is volledig uitgewerkt in de bijlagen van het boek.

Open (Access) Text Book

Emiel van Miltenburg

January 1, 2025

Leerkrachten en ouders: Samen tegen pesten

Eén op de zes basisschoolkinderen wordt wel eens gepest. Dat zijn gemiddeld vier leerlingen per klas. Pesten kan, zeker als het langer duurt, niet alleen negatieve gevolgen hebben voor het leven van het kind dat gepest wordt, maar ook voor het kind dat pest en de andere kinderen in de klas. Om pesten te voorkomen is elke school verplicht beleid op sociale veiligheid te voeren. Veel scholen maken daartoe gebruik van een programma voor het versterken van de sociale veiligheid (zoals KiVa en PRIMA). Hoewel in veel programma’s er aandacht is voor het informeren en betrekken van ouders bij het voorkomen van pesten, is het opvallend dat in de meeste programma’s samenwerking met ouders niet of nauwelijks aan bod komt als er sprake is van een pestsituatie. Terwijl onderzoek uit het buitenland laat zien dat de aanpak van pesten effectiever is als leerkrachten en ouders samenwerken en dat programma’s voor het versterken van sociale veiligheid met oudercomponenten effectiever zijn in het terugdringen van pesten dan programma's zonder samenwerking met ouders. Deze handreiking biedt leerkrachten praktische handvatten om samen met ouders pesten te voorkomen, te herkennen en aan te pakken. De handreiking is daarmee een aanvulling op de programma’s om pesten samen met leerlingen in de klas te stoppen.

Document

Annelies Kassenberg, Margot Bochane, Kirsten Foumani-Luijendijk, Dorien Petri, Inge Ekenhorst, M.E.A. Lusse, G. Huitsing, Maike Rea-Schermer

September 9, 2024

Leidinggevende van Technici (Technisch leidinggevende): Afsluiting

Voor het anders verantwoorden is gekozen voor het valideren. Oftewel, het herkennen en waarderen van beroepshandelingen gedurende de gehele opleiding staat centraal. Valideren gebeurt op het moment dat de deelnemer zelf aangeeft dat hij er klaar voor is. Dit betekent dat de deelnemer zelf de regie heeft over zijn eigen opleiding. De onderwijsinstelling kan naast het valideren nog een afsluitend examengesprek (CGI- criteriumgericht interview) afnemen.

Document

Onbekend Onbekend