Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (109)

…

HBO/WO

MBO

October 2, 2026

Clinical Tools: A DIY catalogue for the creative

Instead of encouraging the purchasing of new technologies for medical training, this textbook, in the form of a catalogue, focuses on sharing examples of creative tools that already exist. This issue also offers a practical guide for how to make these tools, encouraging using local resources. Ever considered where your learning tools come from as you study or teach medicine? So many teaching materials in medicine are mass-produced, environmentally unfriendly, and reproduce the same kind of bodies. We need a drastic rethinking of our teaching tools. But rather than new inventions, what if the innovations we need are already out there? Our first issue of Clinical Tools: A DIY Catalogue for the Creative celebrates the abundance of ideas for teaching materials that already exist in medical education. Inside you will find gorgeous illustrations, clear instructions for how to make tools and insightful essays exploring the ideas behind DIY in medical education. Get your making supplies ready! This open textbook is designed for nursing, medical and other healthcare students and teachers across bachelor’s, undergraduate and postgraduate, master’s level, especially those enrolled in courses on clinical training. It is also relevant to other practitioners and learners working in healthcare contexts who continue to engage in educational activities. The textbook is intended to help students learn about and create their own teaching tools, whether they are working in obstetrics, surgery, or general medicine. The book supports learning by doing: students and teachers can read and adapt the instructions, use the included suggestions, and connect to what is available and relevant in their own healthcare contexts. It is also suitable for instructors seeking accessible, reusable teaching material that can be integrated into classroom teaching, assignments, and research-led education across healthcare education settings. In plaats van het aanschaffen van nieuwe technologieën voor medisch onderwijs aan te moedigen, richt dit studieboek, in de vorm van een catalogus, zich op het delen van voorbeelden van creatieve hulpmiddelen die al bestaan. Deze uitgave biedt daarnaast een praktische handleiding voor het maken van deze hulpmiddelen en stimuleert het gebruik van lokale middelen en materialen. Heb je je tijdens het leren of onderwijzen van geneeskunde ooit afgevraagd waar je leermiddelen vandaan komen? Veel onderwijsmaterialen in de geneeskunde worden op grote schaal geproduceerd, zijn belastend voor het milieu en tonen steeds weer dezelfde soorten lichamen. We moeten onze manier van denken over onderwijsmiddelen drastisch herzien. Maar in plaats van nieuwe uitvindingen te ontwikkelen: wat als de innovaties die we nodig hebben al bestaan? Ons eerste deel van Clinical Tools: A DIY Catalogue for the Creative viert de overvloed aan ideeën voor onderwijsmaterialen die al binnen het medisch onderwijs bestaan. In deze uitgave vind je prachtige illustraties, duidelijke instructies voor het maken van hulpmiddelen en inzichtelijke essays waarin de ideeën achter doe-het-zelf (DIY) in het medisch onderwijs worden verkend. Maak je materialen maar alvast klaar! Dit open studieboek is bedoeld voor studenten en docenten in de verpleegkunde, geneeskunde en andere zorgopleidingen, op bachelor-, undergraduate-, postgraduate- en masterniveau, en in het bijzonder voor degenen die onderwijs volgen of geven binnen opleidingen en cursussen gericht op klinische training. Het boek is ook relevant voor andere professionals en lerenden die werkzaam zijn in de zorg en zich blijven bezighouden met onderwijsactiviteiten. Het studieboek is bedoeld om studenten te helpen bij het leren over én het zelf ontwikkelen van onderwijshulpmiddelen, of zij nu werkzaam zijn binnen de verloskunde, chirurgie of algemene geneeskunde. Het boek ondersteunt leren door te doen: studenten en docenten kunnen de instructies lezen en aanpassen, gebruikmaken van de opgenomen suggesties en aansluiten bij wat beschikbaar en relevant is binnen hun eigen zorgcontext. Het is ook geschikt voor docenten die op zoek zijn naar toegankelijk en herbruikbaar onderwijsmateriaal dat kan worden geïntegreerd in klassikaal onderwijs, opdrachten en onderwijs dat gebaseerd is op onderzoek binnen verschillende zorgopleidingen en -contexten.

Open (Access) Text Book

Anna Harris

September 22, 2026

Bedient Gasten niveau 3 - modulaire leermaterialen voor Hospitality

De student groeit van iemand die opneemt naar iemand die zelfstandig adviseert, klaarmaakt en serveert. Drie modules: Adviseren en opnemen, Drankenkennis verdieping, en Klaarmaken, serveren en kwaliteitsbewaking. Het onderdeel sluit af met een zelfstandige praktijkproeve en het portfolio. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

July 16, 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

June 30, 2026

De kracht van verbinding

Smeltend poolijs, snel slinkende biodiversiteit, hittegolven en overstromingen, nog steeds armoede en onrecht in grote delen van de wereld. Geen redden meer aan? In dit boek laten wetenschappers uit diverse disciplines samen met professionals uit de praktijk zien hoe zij werken aan een duurzame, groene en rechtvaardige wereld. Hun verhalen benadrukken de urgentie van de problemen, maar tonen vooral ook uitwegen. Ze inspireren tot nadenken en tot handelen - of je nu socioloog, bioloog, arts, historicus of jurist in spe bent. Want met jouw academische kennis en vaardigheden kun je bijdragen aan een duurzamere wereld. Wetenschapsjournalisten Paul van den Broek en Bea Ros tekenden de verhalen op. Kunsthistoricus Peter Zunneberg selecteerde bij elk verhaal kunstwerken om je ook op een andere manier uit te dagen na te denken over de wereld van nu en morgen. Hoogleraar Cultuureducatie Edwin van Meerkerk ontwikkelde bij elk hoofdstuk lessuggesties, met stof tot nadenken én doen. Een fraaie paperbackeditie van dit open accessboek is te verkrijgen via boekenbestellen.nl

Open (Access) Text Book

Paul van den Broek, bea ros, Edwin van Meerkerk

May 1, 2026

Middeleeuwen | (BONUS) Walewein: de mentor van Moriaen

In deze bonusaflevering met dr. Jelmar Hugen van de Universiteit Leiden kijken we naar een hele interessante tekst: de 'Roman van Moriaen'. Een tekst die op dit moment wereldwijd centraal staat binnen veel onderzoek. Wat maakt deze tekst zo interessant? Wie is Moriaen en welke rol speelt Walewein in dit verhaal?Shownotes???? Volg Middeleeuwen op Bluesky???? Stuur een mail???? Luister naar de aflevering met Jelmar over 'Walewein'???? Luister naar de afleveringen met dr. Frank Brandsma over koning Arthur: deel 1, deel 2 en een bonusaflevering???? Meer lezen over koning Arthur? Jelmar tipt 'Koning Arthur in meervoud' van Jozef Janssens en 'The Arthur of the Low Countries' (red. Bart Besamusca en Frank Brandsma)???? Meer lezen over Walewein? Jelmar tipt 'Gawain: A Casebook' en het artikel 'A Perfect Knight: Walewein in the Walewein ende Keye' van Marjolein Hogenbirk???? Nog meer verhalen lezen? Jelmar tipt 'De ridders van de Ronde Tafel. Arturverhalen uit de Lage Landen' van Ingrid Biesheuvel (vert.) en 'Jeesten van rouwen ende van feesten. Een bloemlezing uit de Lancelotcompilatie' van Bart Besamusca???? Lees het artikel 'De Roman van Walewein als onvoltooid verhaal met een zelfstandige voortzetting' van Jelmar Hugen en Geert Warnar???? Bekijk het handschrift van de 'Roman van Walewein' online???? Lees hier een handige webpagina van literatuurgeschiedenis.nl, die goed gebruikt kan worden voor onderwijs???? Timo EppingSupport de show???? Word ‘Fan’ of doe een eenmalige donatie via petjeaf.com/middeleeuwenZelf een (historische) podcast maken????? Stuur een mail (info@eppingproductions.nl)All music by Epidemic Sound Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Audio

Timo Epping, Jelmar Hugen

April 27, 2026

Middeleeuwen | Walewein: ridder aan het hof van Arthur

We keren terug naar de wereld van koning Arthur: in deze aflevering maken we met dr. Jelmar Hugen van de Universiteit Leiden kennis met Walewein! Wie was dit belangrijke personage uit de Arthurliteratuur - die we internationaal ook kennen als o.a. Gawain of Gauvain? Welke rol speelt dit personage, deze ridder, in die verhalen uit de Nederlanden? En in andere verhalentradities? Jelmar laat ons in deze aflevering kennismaken met Walewein!Shownotes???? Volg Middeleeuwen op Bluesky???? Stuur een mail???? Luister naar de afleveringen met dr. Frank Brandsma over koning Arthur: deel 1, deel 2 en een bonusaflevering???? Meer lezen over koning Arthur? Jelmar tipt 'Koning Arthur in meervoud' van Jozef Janssens en 'The Arthur of the Low Countries' (red. Bart Besamusca en Frank Brandsma)???? Meer lezen over Walewein? Jelmar tipt 'Gawain: A Casebook' en het artikel 'A Perfect Knight: Walewein in the Walewein ende Keye' van Marjolein Hogenbirk???? Nog meer verhalen lezen? Jelmar tipt 'De ridders van de Ronde Tafel. Arturverhalen uit de Lage Landen' van Ingrid Biesheuvel (vert.) en 'Jeesten van rouwen ende van feesten. Een bloemlezing uit de Lancelotcompilatie' van Bart Besamusca???? Lees het artikel 'De Roman van Walewein als onvoltooid verhaal met een zelfstandige voortzetting' van Jelmar Hugen en Geert Warnar???? Bekijk het handschrift van de 'Roman van Walewein' online???? Lees hier een handige webpagina van literatuurgeschiedenis.nl, die goed gebruikt kan worden voor onderwijs???? Timo EppingSupport de show???? Word ‘Fan’ of doe een eenmalige donatie via petjeaf.com/middeleeuwenZelf een (historische) podcast maken????? Stuur een mail (info@eppingproductions.nl)All music by Epidemic Sound Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Audio

Timo Epping, Jelmar Hugen

April 10, 2026

Lessuggestie bij hoofdstuk 3

Dit is een lessugestie bij hoofdstuk 3 van het boek De kracht van verbinding Leerdoel: studenten kunnen dwarsverbanden identificeren in een maatschappelijke casus en kunnen beargumenteren welke bijdrage hun discipline kan leveren aan een beter inzicht in of oplossing voor deze problematiek.

Document

Edwin van Meerkerk

March 1, 2026

Bevordering van Nederlandse taalcompetentie van studenten aan Nederlandse universiteiten.

Aanleiding voor deze handreiking was de intentie die de Nederlandse universiteiten in 2024 uitspraken om de Nederlandse academische taalvaardigheid van zowel Nederlandstalige als anderstalige studenten te versterken. Ook ligt er sinds 2024 een wetsvoorstel waarin de bevordering van de Nederlandse taalvaardigheid van studenten als een van de beoogde doelstellingen wordt benoemd. Om invulling aan deze ambitie te geven, is de landelijke UNL-werkgroep Academische Taalvaardigheid ingesteld. Die werkgroep, onder voorzitterschap van prof. dr. Peter Schrijver, heeft deze handreiking ontwikkeld.

Document

Carel Jansen, Peter Schrijver, Margot van Mulken, Janneke van der Loo, Gea Dreschler, Renske Bouwer, Katja Hunfeld, Esther Scheeren, Rosa Becker, Kirsten Dibbet

February 4, 2026

Lezen stimuleren m.b.v. een gratis thema-boekenkastje: de Zorgbieb

Bij de zorgopleidingen van De Haagse Hogeschool hebben we een ‘Zorgbieb’: een boekenkastje met daarin uitsluitend boeken met een zorgthema. Dus een belangrijk karakter in het boek heeft een bepaalde aandoening of werkt zelf in de zorg. Het gaat hierbij niet om studieboeken maar juist om romans en (auto-)biografieën. Het doel van dit kastje is om onze studenten aan te sporen meer te lezen in hun vrije tijd. Door alleen boeken te selecteren die in het interessegebied liggen van onze studenten hopen we de keuze te vergemakkelijken en de drempel te verlagen. (Uiteraard mogen docenten ook lekker in een van deze boeken duiken.) Eenzelfde soort kastje zou mogelijk ook goed kunnen werken met andere thema’s die passen bij andere opleidingen. In dit document vind je een interview over onze aanpak en foto's van het eindresultaat.

Document

Annemarie Borst

February 2, 2026

Eindverslag You Have a Part to Play

Eindverslag van het Radboudproject You Have a Part to Play. De afgelopen drie jaar hebben wij als projectteam met veel plezier en bevlogenheid gewerkt aan de verduurzaming van het hoger onderwijs. Met het project You Have a Part to Play hebben we bijgedragen aan de integratie van duurzaamheid in het curriculum en het onderwijsontwerp van universitaire bacheloropleidingen. Gedurende anderhalf jaar zijn we in gesprek gegaan met duo’s van docenten en studenten uit 38 bacheloropleidingen van de Radboud Universiteit en ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten. Samen hebben we onderzocht hoe duurzaamheid op dit moment een plek heeft in het onderwijs en waar ruimte is voor versterking van de maatschappelijke relevantie. Via een combinatie van twee individuele interviews per opleiding, een facultaire workshop en een universiteitsbrede werkbijeenkomst in Soeterbeeck hebben we dit proces vormgegeven. Dit intensieve traject heeft veel inzichten en materiaal opgeleverd. We hebben besloten dit op verschillende manieren te bundelen, verwerken en (open) verspreiden.

Document

Edwin van Meerkerk, Elize de Mul, Britt Broekhaus