Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyParticipating institutions
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (103)

…

HBO/WO

MBO

September 22, 2026

Begeleider Praktijkleren (K1226) - modulaire leermaterialen voor Hospitality

Een leidinggevende in de hospitality begeleidt bijna altijd nieuwe medewerkers of stagiairs. De student leert een startgesprek voeren, een SMART-leerplan maken, instructie geven op de werkvloer, objectief observeren, voortgang bespreken en het traject afronden. Vier opdrachten zijn tegelijk examenopdracht voor de proeve van bekwaamheid. Het onderwijs is ontworpen rond leeruitkomsten. Elke module heeft één leeruitkomst met succescriteria; de student werkt aan eigen bewijsstukken en bouwt zo een portfolio op. Modules zijn formatief (behaald of nog niet behaald); de summatieve afsluiting volgt op het niveau van het opleidingsonderdeel. Samenwerkend leren in wisselende samenstelling zit ingebouwd, met feedback volgens twee tops en één tip. Het pakket bevat per module een moduleboek (Word) en een lessenpresentatie (PowerPoint), aangevuld met een planning en een docentenhandleiding. Belangrijk: dit zijn sjablonen om te verrijken. De structuur, de KD-koppeling en de bewijsstukken liggen vast (strak op WAT). Volgorde, tempo, eigen praktijkvoorbeelden en accenten vult de docent zelf in (ruim op HOE). Op enkele plekken verwijst het materiaal naar de digitale leeromgeving en de periodenummering van Zadkine; pas die aan naar je eigen context. Onderdeel van de open set 'Modulair Hospitality-onderwijs KD 2025' van Zadkine Hospitality College. Bekijk de opleidingsroutes voor niveau 2, 3 en 4 om te zien waar dit onderdeel in de opleiding valt.

Document

Robbert Nijenhuis

September 9, 2026

Duidingskader voor het interpreteren van mogelijke signalen van criminele uitbuiting van studenten

De organisatie Crimication helpt VO scholen en gemeenten om ondermijnende criminaliteit te voorkomen, signaleren en aanpakken. Met evidence-informed tools en praktische en strategische ondersteuning om het bewustzijn, de bereidheid en de bekwaamheid van onderwijsprofessionals te vergroten. De tools en adviezen zijn ook van toepassing in het MBO, bijvoorbeeld het duidingskader. Een praktische kaart die helpt om signalen bespreekbaar te maken met collega's en samen te duiden. Wat heb ik feitelijk gezien, hoe lees ik dat en hoe leest een ander dat en van wie is de volgende stap? Vraag de kaart aan, print 'm en gebruik hem tijdens een casusoverleg of studentbespreking.

Website

Auteur Onbekend

July 16, 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

February 23, 2026

Rapport: Criminele uitbuiting door de ogen van jongeren

Onderzoeksrapport over de manier waarop jongeren in Groningen en Drenthe criminele uitbuiting signaleren, ervaren en interpreteren. Ook is in kaart gebracht wat jongeren nodig hebben om weerbaarder te zijn tegen criminele uitbuiting.

Document

Auteur Onbekend

January 1, 2026

Niet-pluis instrument: intervisie tool

Intervisietool voor het onderwijs. Het Niet-pluisinstrument kan houvast bieden bij het gesprek over een niet-pluisgevoel. Het is geen diagnostisch model, maar een intervisietool: het doel is om door uitwisseling van informatie en door het spiegelen van observaties en interpretaties, puzzelstukjes bij elkaar te leggen en het beeld van een jongere completer te maken. Daarmee kan een eventuele verdere onderzoeks- of zorgvraag scherper geformuleerd worden.

Document

Auteur Onbekend

November 1, 2025

HAN gedragsindicatoren AI-geletterdheid

In dit document beschrijven we het gewenste niveau van AI-geletterdheid van studenten met behulp van gedagsindicatoren. We koppelen de AI-gedragsindicatoren aan het HAN Studentprofiel digi- en datavaardigheid (DDV). Zodoende zijn de AI-gedragsindicatoren een verdieping op de gedragsindicatoren van het Studentprofiel DDV. Het biedt handvatten aan het onderwijs voor het integreren van AI-geletterdheid in het curriculum.

Document

Expertiseteam Digi- en Datavaardigheid

May 27, 2025

Gen AI Impact Scan

Dit materiaal is gepubliceerd met het doel een voorbeeld te geven, een inspiratiebron te zijn, of als bouwsteen te dienen binnen een andere onderwijscontext. Voel je vrij om (gedeelten) over te nemen en naar eigen inzicht aan te passen. De methode is ontwikkeld om de impact van Generatieve AI (GenAI), zoals ChatGPT, te beoordelen op de validiteit van toetsing en de relevantie van leerdoelen in een curriculum. De scan heeft een signalerend en activerende functie. Het doel is om een systematische en coherente aanpak te bieden voor het aanpassen van een curriculum als reactie op het (ongeoorloofd) gebruik van GenAI door studenten. De methode bestaat uit vijf stappen: De onderstaande documenten zijn aanwezig in dit pakket: Doelgroep: Opleidingsteams, coördinatoren, docenten en andere onderwijs professionals die de validiteit van de toetsing en relevantie van de leerdoelen willen borgen, gezien de impact van generatieve AI. Basisniveau: Basis GenAI literacy is nodig bij de professionals die de impact scan gaan uitvoeren. Indien die nog niet aanwezig is, kan deze e-learning gebruikt worden om dat te bereiken. (https://tlc.uva.nl/en/article/e-learning-for-lecturers-about-genai/?faculty=53) Benodigdheden: -Lokaal met beamer voor de workshops -Online werkomgeving om bestanden te delen zoals Excel bestanden -Toegang voor docenten tot een geavanceerd taalmodel om de toetsing te maken. Idealiter in een veilige omgeving waar niet getraind wordt op de data zodat er geen problemen zijn met copyright van het leermateriaal. Contactpersoon: Remco Jongkind (r.c.jongkind@amsterdamumc.nl), Erik Elings (e.w.elings@amsterdamumc.nl), Birgit van Berlo (b.m.a.vanberlo@amsterdamumc.nl), Jennita Meinema (j.g.meinema@amsterdamumc.nl), Floor van der Steijle (f.vandersteijle@amsterdamumc.nl)

Document

Erik Elings, Remco Jongkind, Birgit van Berlo, Jennita Meinema, Floor van der Steijle

April 8, 2025

Ondersteuningsmatrix Avans Hogeschool

Deze ondersteuningsmatrix geeft een overzicht van vragen die docenten kunnen stellen als het gaat over open leermateriaal. Antwoorden op deze vragen helpen docenten meer inzicht te krijgen in het leren kennen, maken, delen, vinden, (her)gebruiken en onderhouden van open leermaterialen.

Document

Judith Herrewijn

January 17, 2025

Zicht op Klassenmanagement met Eye Tracking in de Virtuele Kleuterklas

Deze richtlijn geeft inzicht in het hoe en waarom van eye tracking in de virtual reality kleuterklas. We beginnen met een introductie tot de virtuele kleuterklas en eye tracking (onderdeel 1 en onderdeel 2). Daarna nemen we je mee door de onderwijswetenschappelijke bevindingen over het kijkgedrag van leerkrachten (onderdeel 3). Vervolgens bieden wij je handreikingen voor het interpreteren van eye-tracking informatie in de virtuele kleuterklas (onderdeel 4) en voor het gebruiken van eye-tracking informatie in het feedbackgesprek tijdens sessies met de virtual reality kleuterklas (onderdeel 5).

Document

Jolien Mouw

January 17, 2025

Talentgericht ondersteunen van leerlingen met kenmerken van autisme

In dit artikel leggen we de nadruk op het belang van het begrijpen van gedrag vanuit het perspectief van leerlingen met kenmerken van autisme. Door het dynamische karakter van ontwikkeling te benadrukken, wordt de focus verlegd van de diagnose van de leerling naar het interpreteren van gedrag vanuit de perceptie en ervaringen van de leerling zelf. Centraal in dit artikel staat: Hoe kan de leerkracht leerlingen met kenmerken van autisme talentgericht ondersteunen? Het doel is enerzijds om de lezer te inspireren om te kijken vanuit de ogen van de leerlingen. Anderzijds beogen we de lezer een aantal inzichten te geven in hoe de begeleiding van de leerling meer passend gemaakt kan worden. Door talentgericht te kijken en te handelen kunnen deze leerlingen gaan sprankelen en tot ontwikkeling komen. We gaan in op gedragingen die leerlingen met autisme kunnen vertonen in verschillende contexten. We moedigen leerkrachten aan om door de ogen van de leerling te kijken en begrip te hebben voor de basisbehoeftes. Door het bieden van structuur, ruimte en flexibele ondersteuning, kunnen leerkrachten hun onderwijs ook daadwerkelijk afstemmen op de behoeftes van leerlingen. Tot slot benadrukken we het belang van interprofessioneel samenwerken. Dit biedt mogelijkheden om het onderwijszorgaanbod voor leerlingen met autisme te verbeteren en inclusiever onderwijs te realiseren.

Document

Carla Geveke, Henderien Steenbeek