Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policy
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (62)

…

HBO/WO

MBO

September 21, 2026

Hoe maak je het grootste Romeinse badhuis van Nederland zichtbaar in volgebouwd Nijmegen? Hoogleraar pleit voor laserlicht

Het nieuws was niet te missen deze zomer: in Nijmegen werd het grootste Romeinse badhuiscomplex van Nederland gevonden. De vraag die nu rest is hoe de stad haar ‘schat’ zichtbaar gaat maken. Bijzonder hoogleraar Nijmeegse geschiedenis Stephan Mols is een voorstander van – onder meer - laserlicht. Wat vind jij daarvan? Kun je nog andere manieren bedenken om deze archeologische vondst zichtbaar te maken?

Document

Stephan Mols

April 29, 2026

Techniek in de Oudheid

Dit is de opname van de lezing 'Techniek in de Oudheid' die in de Week van de Klassieken gegeven is bij Addisco Onderwijscentrum door Fonny Heyrman (techniekindeoudheid.be] met behulp van mooie replica's. Uit de aankondiging: Techniek in de oudheid met Fonny Heyrman Hoe konden ze in de oudheid hun vijanden verslaan, hun kostbaarheden bewaken, een miljoenenstad van schoon water en riolering voorzien of ingewikkelde zaken als astronomie en rekenkunde uitpluizen? Duik met ons in de wereld van Griekse en Romeinse technologie: van aquaduct tot artillerie en van abacus tot astrolabe. Torsie-artillerie – Sloten – Waterbeheer Torsiegeschut is toptechnologie uit de antieke oudheid. We starten bij de wieg van de torsieartillerie in Syracuse en zien hoe gedurende honderden jaren de optimalisaties elkaar opvolgen. We bergen daarna onze kostbaarheden op en beveiligen die met verschillende slotsystemen, waaronder een unieke reproductie van een Romeins combinatieslot. In Rome volgen we het heldere, koele bergwater in de aquaducten dat later vuil en vies onderduikt in de cloaca’s. Quadrivium Gaandeweg moesten de goden plaatsmaken voor wetenschappelijke inzichten. De groeiende kennis werd onderverdeeld in vier categorieën: rekenkunde, meetkunde, astronomie en harmonia. We tellen met onze vingers met behulp van tesserae (telschijven) en we rekenen met de abacus in het 10- en 12-tallig stelsel. We ontdekken samen met de oude Grieken ‘mooie getallen’ en ‘speciale vormen’ in de natuur en we bezoeken de sterren met de astrolabe en het Antikythera mechanisme. Onder de tonen van de monochord reizen we daarna samen met de verschillende replica’s van zonnewijzers mee in de tijd. Reproducties Tijdens de presentatie zullen geregeld waarheidsgetrouwe reproducties getoond worden. Voor het publiek dat fysiek aanwezig is, zullen meer dan honderd reproducties uitgestald staan, waarover na de presentatie naar wens uitleg kan worden gevraagd. Als je graag op voorhand al eens proeft van de mechanische wonderen uit de klassieke oudheid, dan ben je welkom op: https://www.techniekindeoudheid.be/ Voor meer informatie over het lesaanbod van Addisco, zie addisco.nl)

Video

Fonny Heyrman

April 10, 2026

Odysseia

Het klassieke verhaal van Odysseus en Penelope spreekt al duizenden jaren tot de verbeelding. Het inspireert kunstenaars, schrijvers en denkers wereldwijd. In de zomer van 2026 verscheen een grote Hollywood-verfilming van de Odyssee. Voorafgaand aan deze nieuwe film organiseerde het Rijksmuseum van Oudheden in de eerste helft van 2026 een reeks activiteiten, waaronder een podcastserie. Hierin worden de verhalen over Odysseus en Penelope vanuit verschillende perspectieven verkend, waardoor de blijvende invloed van de oudheid op onze samenleving naar voren komt. Je leert er vooral ook veel over de achtergronden en wat er NIET in de film behandeld wordt.

Audio

Timo Epping, Suzan van de Velde, Ineke Sluiter, Gert Jan van Wijngaarden, Imme Dros, Willemijn Waal, Anna de Wit, Hugo Koning, Jacqueline Klooster

March 28, 2026

In Gelderland pakken ze 60.000 dozen met historische vondsten uit

Het is als een snoepwinkel voor kinderen. In een depot in de Provincie Gelderland staan tienduizenden dozen met archeologische vondsten. Dozen die in zeventig jaar zijn verzameld en opgeslagen, maar wat er precies allemaal in zit, dat weten we niet. De eerste 300 zijn nu uitgepakt en de vangst valt niet tegen: Een groot penisbeeld van bot, een mooi kopje en een nog heel goed servies van aardewerk. We praten met provinciebestuurder Peter Drenth en archeoloog Ilse Schuuring.

Audio

Peter Drenth, Ilse Schuuring

February 26, 2026

Byzantium & Friends | 151. East Roman archaeology: goals and challenges, with Marica Cassis Thursday Feb 26, 2026

A conversation with Marica Cassis (University of Calgary) about the archaeological study of the east Roman world and how it interfaces with traditional, text-based historiography. What can archaeology see and what not? What challenges has it faced to emerge as a field and what are the prospects that it faces today? The conversation was inspired by Marica's introduction to Medieval Archaeology in the East Roman World (Leeds: Arc Humanities Press, 2024).

Audio

Anthony Kaldellis, Marica Cassis

January 8, 2026

De uitvinding van het schrift in Mesopotamië

Dit lesmateriaal bestaat uit een volledige powerpointpresentatie De uitvinding van het schrift in Mesopotamië met een uitgebreide docentenhandleiding. Het is bedoeld voor leerlingen van klas 1 t/m 4 binnen de vakken Geschiedenis, Grieks en Latijn (geschikt voor MAVO, HAVO en VWO/Gymnasium). Leerlingen onderzoeken hoe het Mesopotamische spijkerschrift is ontstaan en welke rol schrift speelde in handel, administratie en stedelijke ontwikkeling. Door te werken met online 3D modellen of fysieke 3D prints leren zij hoe kleitabletten eruitzagen, welke typen teksten erop voorkwamen en hoe vorm en lay-out samenhangen met het soort tekst. De les biedt bovendien een waardevolle verbreding van het oudheidcurriculum: door voorbij Griekenland en Rome te kijken, ontdekken leerlingen dat innovatie en schriftcultuur ook buiten het westerse narratief een rijke geschiedenis hebben. De presentatie bestaat uit drie delen; deel 3 is optioneel. De docentenhandleiding bevat per slide een toelichting en duidelijke instructies voor het werken met de 3D modellen tijdens het groepswerk in deel 2. De slides kun je direct gebruiken of aanpassen aan jouw onderwijscontext. Voor deel 2 kun je kiezen tussen de gratis online 3D modellen of fysieke 3D prints (gratis te leen via de Universiteitsbibliotheek VU). Voor deel 1 en 2 samen is minimaal één lesuur nodig; deel 3 duurt circa 10-15 minuten.

Document

Michèle Meijer, Aidan Houtkamp

September 30, 2025

VincentHunink

"Sinds 1990 ben ik actief als vertaler van Griekse en Latijnse teksten. Een aantal staat inmiddels gratis online, omdat de boeken uitverkocht of uit de handel genomen zijn. Deze pagina gaat over alle vertalingen in boekvorm. Vertalingen die in tijdschriften, bundels etc zijn verschenen worden hier in principe niet genoemd. Ze staan uiteraard wel vermeld in de overzichten van alle publicaties." Vincent Hunink is classicus en vertaler, verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Website

Vincent Hunink

September 4, 2025

Field school Grondboor (Guts)

In deze video nemen we je mee naar de Field School in Almere, waar we laten zien hoe je een gutsboring uitvoert — van het boren en beschrijven tot het documenteren van de bodemlagen. Je leert: Hoe je veilig werkt met de gutsboor Hoe je nauwkeurig de diepte bepaalt Waarom de gutsboring beter de gelaagdheid behoudt dan een edelmanboor Hoe je sedimentlagen beschrijft volgens de archeologische standaard

Video

Hogeschool Saxion

July 19, 2025

Plannen voor een groot archeologisch park voor Nederlandse opgraving vlakbij Rome

Een uur ten zuiden van Rome ligt het dorpje Le Ferriere. Weinig doet vermoeden dat hier in de negende eeuw voor Christus de welvarende stad Satricum lag. Nederlandse archeologen doen er al bijna vijftig jaar onderzoek. Tempels, villa’s en latrines zijn inmiddels blootgelegd. Nu worden plannen uitgerold voor een archeologisch park, bedoeld om het eeuwenoude erfgoed van Satricum eindelijk de plek te geven die het verdient. Initiatiefnemer is Marijke Gnade, emeritus hoogleraar Archeologie aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds de jaren tachtig leidt zij hier opgravingen, samen met honderden studenten. Nog altijd is ze betrokken, midden in wat ze zelf ‘haar’ Satricum noemt. Een interview met deze hoogleraar voor Nieuwsweekend.

Audio

Marijke Gnade

July 3, 2025

Geofysisch Onderzoek in de Archeologie

In deze video nemen we je mee in de wereld van geofysisch archeologisch onderzoek. Zonder te graven kunnen archeologen via bodemscans zoals elektromagnetische inductie (EMI), weerstandsmetingen, magnetometrie en grondradar verborgen structuren in kaart brengen.

Video

Hogeschool Saxion