January 31, 2022
Rechtspopulisme en spiritualiteit
Het onderzoekswerk van dr. Ernst van den Hemel (UvA) toont telkens weer aan dat religie helemaal niet zo sterk verdwenen is uit onze samenleving als veel mensen denken. Het laat zien dat categorieën als 'religieus', 'spiritueel' en 'seculier' helemaal niet netjes van elkaar zijn te onderscheiden. Zo richt Van den Hemel al enkele jaren zijn onderzoekspijlen op de verwevenheid van religie en spiritualiteit met (extreem)rechtse politiek. Voor velen is het moeilijk om zich in te beelden dat daar inderdaad verbanden tussen bestaan, maar ze liggen nochtans voor het grijpen. Zo onderzocht Ernst het twitterdiscours van o.a. de PVV, de partij van Geert Wilders, en liet hij zien wat voor belang daarin gehecht wordt aan een concept als ‘de joods-christelijke cultuur’. Bij de FvD van Thierry Baudet is dat niet anders. Ook in Vlaanderen zie je eenzelfde verband tussen rechts populisme en het oprakelen van een vermeende rechte lijn tussen de ‘cultuureigen’ religieuze traditie en het hedendaagse secularisme. Dezelfde termen worden bijvoorbeeld geregeld gebruikt door partijboegbeelden uit de Vlaams nationalistische partij N-VA. En uiteraard is de band tussen religie en rechts ook in geheel andere delen van de wereld van groot belang, zoals in de VS waar veel christelijke groeperingen zich achter Trump schaarden. Dit is de zestiende aflevering van de podcastserie Groetjes uit Shambhala waarin hoogleraar Paul van der Velde en theoloog Jonas Slaats - met een kritische blik en een gezonde dosis humor - verschillende vormen van hedendaagse spiritualiteit en esoterie ontrafelen.