Go to homepage
Find educational resourcesKnowledge & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyParticipating institutions
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filter

Search results (11)

HBO/WO

MBO

July 17, 2024

Met volle kracht vooruit

Volgens de optimisten van deze wereld hebben we het beter dan ooit. We kunnen talloze ziektes genezen, reizen de wereld over en genieten de voordelen van een democratische rechtsstaat. Hoe is dat zo gekomen, en ten koste van wie of wat? Is (economische) groei een goede maatstaf voor vooruitgang? En heeft democratie wel een toekomst in deze wereld? Wetenschappers vertellen over de impact en keerzijde van vooruitgangsdenken.

Video

Studium Generale UU

July 16, 2024

Geloof je het zelf?

De meeste beslissingen maken we in een fractie van een seconde. Waarom we een politicus op haar woord geloven, of besluiten om een blokje om te lopen, baseren we op een onderbuikgevoel. Ook onze overtuigingen over goed en kwaad of het geloof in een god zijn gestoeld op kennis die moeilijk te bewijzen is. Hoe anders werkt de westerse wetenschap? Die hecht juist veel waarde aan de rede, objectiviteit, en verklaarbare feiten. Als maatschappij vertrouwen we graag op wetenschappelijk bewijs. Maar is dat altijd het juiste kompas om op te varen? Wat kunnen we leren van niet-wetenschappelijke kennis? Deze lezingenreeks is in samenwerking met Faculteit Sociale wetenschappen, Bètawetenschappen en Geesteswetenschappen (UU).

Video

Studium Generale UU

February 14, 2024

Vooruitgang: een terugblik

Sinds de Industriële revolutie maken nieuwe kennis en technologieën onze levens in een razend tempo sneller, efficiënter én ingewikkelder. Dat een deel van de wereldbevolking een comfortabeler leven leidt dan hun voorouders deden, staat buiten kijf. Toch was het geloof in vooruitgang niet altijd vanzelfsprekend. Betekent vooruitgang voor de één, niet ook een terugval voor de ander? Is ontwikkeling een lineair proces, of een cyclus? Wetenschapshistoricus dr. Daan Wegener (UU) vertelt over de verschillende manieren waarop we naar vooruitgang kunnen kijken. In samenwerking met de faculteiten Sociale Wetenschappen, Bètawetenschappen en Geesteswetenschappen (UU).

Video

Daan Wegener, Studium Generale UU

January 10, 2024

Hoe komt het heelal aan zijn einde? | Grote Vragen

Hoe komt het heelal aan zijn einde? Dat is de grote vraag van astronaut André Kuipers. Theoretisch natuurkundige Jan Pieter van der Schaar legt uit dat we met de kennis die we nu hebben de toekomst van het heelal over miljarden jaren kunnen voorspellen. Maar uitspraken doen over hoe het heelal eindigt is veel moeilijker. Volgens wetenschapsfilosoof Henk de Regt roept theoretisch onderzoek naar het lot van het heelal vragen op over waar de grens ligt wat we met wetenschappelijk onderzoek kunnen doen. In de podcastserie Grote Vragen hoor je waar wetenschappers wakker van liggen en hoe de wetenschap zoekt naar oplossingen voor de uitdagingen van deze tijd. ‘Wat is bewustzijn?’ en ‘Hoe groot is het heelal?’ Maar ook: ‘Hoe gaan we om met klimaatverandering?’ en ‘Hoe blijven we gezond?’ Om antwoorden te vinden moeten wetenschappers uit bijvoorbeeld de 'beta science' samenwerken met deskundigen met een achtergrond in de filosofie, sociologie of techniek en andersom. Grote Vragen is de vernieuwde tentoonstelling van Rijksmuseum Boerhaave. Voor meer informatie over Grote Vragen of andere actuele tentoonstellingen kijk je op de website van Rijksmuseum Boerhaave.

Audio

Henk de Regt

May 16, 2023

An introduction to the philosophy of science

This introduction is used by the Utrecht University course Psychology as a science (Psychologie als wetenschap)

Document

Chris Paffen

March 8, 2023

Wat bezielt gelovigen?

Rede en geloof worden vaak tegenover elkaar gezet: aan de ene kant de atheïstische wetenschapper die de oerknal probeert te bewijzen, aan de andere kant de gelovige die ‘voelt’ dat er een goddelijke kracht bestaat. Religie wordt gezien als antwoord op vragen waar de wetenschap niks mee kan, zoals wat de zin van het leven is. Geloof is een kwestie van het hart, wetenschap van het hoofd. Klopt deze tegenstelling wel? Kan het bestaan van God op een logische manier beredeneerd worden? Baseren mensen hun godsgeloof op meer dan slechts een gevoel? Welke rol spelen openbaringen en religieuze ervaringen? En wat als de atheïst moet bewijzen waarom God niet bestaat, in plaats van andersom? Filosoof dr. Rik Peels (VU) legt uit hoe religieuze kennis werkt. In samenwerking met de faculteiten Sociale Wetenschappen, Bètawetenschappen en Geesteswetenschappen (UU).

Video

Rik Peels, Studium Generale UU

February 15, 2023

De logica van magie

Van Game of Thrones tot Harry Potter: magie is al lang niet meer alleen voor nerds. De boeken en films staan in een lange traditie van magisch denken. Waar komt onze fascinatie voor spreuken, spoken en fantasiedieren vandaan? Volgens wetenschapshistoricus dr. Daan Wegener (UU) is magie zeker geen onzin. In het verleden was het een belangrijk wapen tegen bijgeloof, en het heeft zelfs bijgedragen aan het ontstaan van de moderne scheikunde, geneeskunde en antropologie. Wegener vertelt over de waarde van magie en welke rol toverkunst speelt nu nog speelt in onze samenleving. In samenwerking met de faculteiten Sociale Wetenschappen, Bètawetenschappen en Geesteswetenschappen (UU).

Video

Daan Wegener, Studium Generale UU

February 8, 2023

Hoe zeker is de wetenschap? Het Bruno Latourcollege

We denken dat wetenschappers zich met harde feiten bezighouden. Maar de in 2022 overleden filosoof Bruno Latour liet zien dat daar weinig van klopt. Hij observeerde onderzoekers in het laboratorium en concludeerde dat ze geen ontdekkingen doen, maar zelf kennis produceren. Niet alle wetenschappers waren daar blij mee. Zo leek het alsof ze de feiten uit hun duim zogen. Volgens critici ondermijnde Latour met zijn beweringen het gezag van de wetenschap en heeft hij er zo aan bijgedragen dat complotdenkers en klimaatontkenners het tot president kunnen schoppen. Is deze kritiek terecht? Of maakt Latour wel degelijk een onderscheid tussen feit en fictie? Filosoof en Latourkenner dr. Arjen Kleinherenbrink (RU) legt uit. In samenwerking met de faculteiten Sociale Wetenschappen, Bètawetenschappen en Geesteswetenschappen (UU).

Video

Arjen Kleinherenbrink, Studium Generale UU

July 21, 2022

Kritisch en wetenschappelijk denken

Kritisch denken is een van de grootste lacunes in ons onderwijs. Zin van onzin leren scheiden is van enorm belang in het informatietijdperk waarin we leven. Dit boek helpt je op systematische wijze inzicht te krijgen in en komaf te maken met de belangrijkste denkfouten die elke mens spontaan maakt. Het helpt je ook drogredenen en onbetrouwbare informatie te ontmaskeren. Naast inzicht in wat kritisch en wetenschappelijk denken inhoudt, kom je ook meer te weten over wat wetenschap betrouwbaar maakt. In tijden van wetenschapsscepticisme, waar (soms gevaarlijke) pseudowetenschappelijke en complottheorieën welig tieren, is dat bijzonder belangrijk. Kritisch denken is geen kwestie van intellectuele voorkeur, of zelfs van eigenbelang (alhoewel je er zeker voordeel uithaalt). Het is in de eerste plaats een kwestie van morele en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Uit beter denken volgt een betere wereld. Met dit boek hoop ik daar een steentje aan bij te dragen en kan jij, beste student of lezer, dat ook doen!

Open (Access) Text Book

Michael Vlerick

June 30, 2022

Critical and scientific thinking

Critical thinking is one of the biggest hiatuses in our education system. Learning to distinguish sense from nonsense is of great importance in the information age that we live in. In a systematic way, this book helps you to gain insight into, and subsequently eliminate, the most important reasoning errors that we all tend to make. It also helps you to debunk weak and fallacious arguments and unreliable information. In addition to understanding what critical and scientific thinking entails, you will learn more about what makes science reliable. In times of skepticism regarding science, where (sometimes dangerous) pseudoscientific and conspiracy theories run rampant, this is particularly important. Critical thinking is not a matter of intellectual preference or even self-interest (although one certainly benefits from thinking critically). It is first and foremost a matter of moral and social responsibility. Better thinking leads to a better world. With this book I hope to contribute to that important goal and you, dear student or reader, can do the same!

Open (Access) Text Book

Michael Vlerick