Ga naar de startpagina
Zoek leermateriaalKennis & expertiseCommunities
NL|EN
Privacy policyDeelnemende instellingen
Creative CommonsCreative Commons AttributionSURFFunded by the European Union

Filteren

Zoekresultaten (169)

…

HBO/WO

MBO

21 augustus 2024

Ontwerpinstrument Interdisciplinair Onderwijs

Omdat er als docent veel op je afkomt in het ontwerpen, geven en evalueren van interdisciplinair onderwijs hebben we een ontwerpinstrument ontwikkeld dat je in je rol als docent ondersteunt in het maken van keuzes voor bepaalde leerdoelen, leeractiviteiten en toetsvormen die het interdisciplinaire leerproces van de student tezamen vormgeven. We volgen hierin het ontwerp van interdisciplinair onderwijs volgens constructive alignment.

Document

Programma Interdisciplinair Onderwijs

14 januari 2026

Student en werkplek central in het curriculum. Handreikingen om onderwijs te ontwerpen

Student en werkplek central in het curriculum. Handreikingen om onderwijs te ontwerpen. Studiedag MMR 14-1-2026

Harry Stokhof, Chris Kroeze

13 mei 2025

Onderwijs ontwerpen? Begin bij de ruimte

Wist je dat de inrichting en het type onderwijsruimte een grote invloed hebben op het leerproces van studenten? In deze video ontdek je waarom het cruciaal is om al vroeg in het onderwijsontwerp na te denken over de juiste leeromgeving. We laten zien hoe verschillende ruimtes bij Saxion aansluiten op verschillende werkvormen — van activerend onderwijs tot vaardigheidstraining — en waarom tijdige afstemming met de roostermakers essentieel is. Laat je inspireren om onderwijsruimtes niet als bijzaak, maar als integraal onderdeel van jouw lesontwerp te benaderen.

Video

Hogeschool Saxion

16 februari 2023

Participatief ontwerpen van een mensenrechten training

Een handleiding met concreet lesprogramma voor docenten HBO om studenten te leren om een mensenrechten training of activiteit te ontwerpen, uit te voeren en te evalueren. De handleiding is een praktisch omzetting naar Nederlandstalig onderwijs van het Engelse handboek Evaluating Human Rights Training Activities van Equitas. De Candade mensenrechten organisatie die sinds 1967 open source onderwijsmateriaal deelt om mensenrechten concreet inhoud te geven in de praktijk . De drager van het handboek zijn vijf ontwerp stappen met veel voorbeelden om mensenrechten concreet om te zetten in een leeractiviteit. Omdat er geen Nederlandse vertaling is van dit handboek wordt hiermee deze methode ontsloten voor het onderwijs.

Document

peter dijkstra

21 juni 2024

Ontwerptool voor Interdisciplinair onderwijs

Het Radboud Teaching and Learning Centre heeft een nieuwe tool gelanceerd waarmee het makkelijker wordt om interdisciplinair onderwijs (verder) te ontwikkelen. Door middel van vijf opdrachten word je bewust van de kenmerken van interdisciplinair onderwijs en krijg je handvatten voor het ontwerpen ervan. Interdisciplinair onderwijs is een van de manieren waarop we studenten effectief kunnen laten kennismaken met andere perspectieven op een (maatschappelijk) vraagstuk. Bij interdisciplinair en transdisciplinair onderwijs worden traditionele grenzen doorbroken, zoals tussen verschillende opleidingen, vakgebieden of instellingen; wat nieuwe ideeën en innovatieve oplossingen stimuleert. De tool is ontwikkeld door Marit Rensink, coördinator van het Radboud Teaching and Learning Centre. “Met interdisciplinair onderwijs leren we studenten vaardigheden die ze nodig hebben bij het aanpakken van complexe vraagstukken. Interdisciplinaire samenwerking leert je anders te kijken, je te verplaatsen in een ander en zo kom je tot vernieuwende, constructieve ideeën. Het geeft studenten inzicht en vertrouwen in hoe ze academische kennis kunnen toepassen. Met de ontwerptool wil ik docenten een handreiking bieden in het ontwikkelen van interdisciplinair onderwijs”, aldus Rensink. De ontwerptool is overzichtelijk opgebouwd en dient als leidraad in het onderwijsontwikkelproces. Aan de hand van vijf opdrachten ga je nadenken over het doel van je onderwijs, pas je activerende leermechanismen toe en maak je effectief gebruik van bouwstenen voor interdisciplinair leren. De tool is beschikbaar voor iedereen en is gratis te downloaden. Wil je tips of begeleiding in het toepassen van de tool, dan kun je contact opnemen met TLC@ru.nl

Document

Marit Rensink

16 juli 2026

Handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten

De handleiding AI-bewust onderwijsontwerp voor hbo-docenten helpt docenten en opleidingsteams om bestaand onderwijs opnieuw te ontwerpen voor een context waarin generatieve AI breed beschikbaar is. De centrale vraag is niet hoe AI kan worden tegengehouden, maar welke kennis, vaardigheden en professionele afwegingen studenten zelfstandig moeten blijven beheersen. De handleiding biedt een praktische herontwerpcyclus. Docenten onderzoeken eerst de invloed van AI op leeruitkomsten, opdrachten en toetsing. Daarna bepalen zij welk bewijs nodig is om beheersing zichtbaar te maken. Zij kiezen bewust welke rol AI krijgt en ontwerpen passende beoordelingscriteria, validatiemomenten, leeractiviteiten en begeleiding. Het leerdoel en de professionele oordeelsvorming van de student blijven steeds centraal staan. AI mag het denken ondersteunen, maar niet vervangen. Daarom verschuift de aandacht van alleen het eindproduct naar het denkproces, de gemaakte keuzes en de zelfstandige toepassing van kennis in nieuwe situaties. De methodiek sluit aan bij onder meer constructive alignment, backward design en het ADDIE-model. Praktijkvoorbeelden, ontwerpvragen en concrete werkvormen maken de aanpak direct toepasbaar. Zo ondersteunt de handleiding hbo-opleidingen bij het ontwikkelen van betekenisvol, valide en toekomstgericht onderwijs waarin studenten verantwoord leren handelen met én zonder AI.

Document

Hans Rader, Michael Hendriks

29 oktober 2024

BlendBloem

Doel van het spel: bewustwording van de mogelijkheden die er zijn om je onderwijs te blenden. Je doet inspiratie op om verschillende leerroutes voor studenten in beeld te krijgen, startende bij de vraag wat je de student wilt laten leren. En je ervaart dat het onderwijs niet-lineair is maar een reis van verschillende mogelijkheden. Zo heb je veel ideeën opgedaan die je kan gebruiken bij het daadwerkelijke ontwerpen van je onderwijs waarbij je kijkt wat realistisch en haalbaar is. Doelgroep: docenten(teams), onderwijsontwikkelaars en onderwijskundigen en ICTO-coaches. Een combinatie van die rollen is aan te raden. Of, speel het eens met studenten! Het spel bestaat uit de volgende elementen: Knipkaarten met alle bloemblaadjes (in nederlands en engels) Blanco knipkaarten waar je zelf invulling aan kunt geven Spelinstructie, de handleiding Instructie voor de facilitator Uitleg over de 5 leerfasen Uitleg over alle leeractiviteiten, hoe kan je ze inzetten Mocht je een fysieke versie willen gebruiken, neem contact op met Judith Herrewijn (j.herrewijn@avans.nl van Avans Hogeschool). CC-licentie BY-NA-SA 4.0 van kracht (let op naamsvermelding als je deelt of bewerkt).

Document

Mirjam Winkelmolen, Judith Herrewijn

4 september 2024

Organisatorisch stappenplan IDO

Dit stappenplan is gericht op docenten die interdisciplinair/ multidisciplinair/ interfacultair onderwijs willen (her-)ontwikkelen. Dit stappenplan beslaat het gehele organisatorische ontwerp-, uitvoerings- en evaluatieproces. Daarnaast is er het inhoudelijke ontwerpproces dat al dan niet afzonderlijk of gelijktijdig gestart kan worden. Aandacht daarvoor in stap 4. We raden je aan om dit stappenplan in zijn geheel door te lezen, alvorens de eerste stap te zetten. Mogelijk lopen stappen die hieronder in volgordelijkheid worden gepresenteerd, meer door elkaar. Een stappenplan voor Onderwijs ontwikkelen is een proces dat nooit af is. We kunnen immers nooit aan alles, of aan elke specifieke situatie denken! Loop je tegen iets aan, leg het voor aan je collega’s, of aan ons. Correcties, en suggesties zijn altijd welkom! Evenals bedankjes voor 'wat werkt'.

Document

Programma Interdisciplinair Onderwijs

2025

Ontwerpen met PowerPoint

Ontwerpen met PowerPoint: voor het snijden met de lasersnijder of vinylplotter.

Document

Frank Coenders, Sanne Schoenmakers

1 juli 2021

ACT: een ACTiegericht Toetsmodel voor innovatief onderwijs

In dit project introduceert de Universiteit Utrecht een actiegericht toetsmodel op basis van de effectuation theory. Deze theorie biedt vijf principes die leidend zijn bij het creëren van waarde in onzekere situaties. Het resultaat is een gevalideerd toetsmodel dat bij tien vakken is geïmplementeerd. Universiteiten worden meer dan ooit uitgedaagd om studenten op te leiden die in staat zijn duurzame oplossingen te zoeken voor grote, gecompliceerde vraagstukken. Zulke vraagstukken kennen een hoge mate van onzekerheid. Verschillende vormen van innovatief onderwijs incorporeren deze onzekerheid in de leeromgeving. Deze vormen van onderwijs vragen ook om andere manieren van toetsing; dit project probeert daarop een antwoord te geven. Daartoe wordt een actiegericht toetsmodel ontwikkeld waarbij de toetsing van het product én van het proces geconcretiseerd worden in heldere indicatoren die activerend werken. Het actiegerichte toetsmodel: Daagt de studenten uit tot het nemen van actie; Stimuleert studenten te reflecteren op gemaakte keuzes en resulterende acties; Vraagt van studenten om te laten zien hoe keuzes en acties bijdragen aan een product; Stimuleert het maken van fouten door veel tussentijdse feedbackmomenten in te bouwen; Combineert toetsvormen op basis waarvan de student wordt beoordeeld. Aan het eind van het project is er een actiegericht toetsmodel dat docenten in innovatief onderwijs kunnen inzetten. De volgende resultaten maken dit mogelijk: Vertaling van effectuation theory naar een actiegericht toetsmodel dat klaar is voor implementatie in het hoger onderwijs. Dit model bestaat uit: 1) Een lijst met gevalideerde, online toetsvormen die tot actie inspireren. Deze toetsvormen zijn voorzien van leerdoelen en geïllustreerd met good practices; 2) Een rubric (met indicatoren) om de acties van studenten te beoordelen. Validatie van het toetsmodel door twee pilots per instelling en implementatie in tien innovatieve vakken (o.a. online interuniversitaire challenges). Verspreiding van het toetsmodel via online kanalen, waaronder de Open Educational Resources van SURF, in wetenschappelijke artikelen en conferenties. De belangrijkste ontwikkelde materialen zijn het toetsmodel met de gevalideerde online toetsvormen. Het complete toetsmodel wordt via open standaarden gedeeld via de Library of for Learning repository van de WUR. Daarnaast zal al het materiaal open beschikbaar zijn binnen de Educational Database van UU. Al het ontwikkelde leermateriaal is vrij beschikbaar voor (her)gebruik via een Creative commons licentie. Dit is een project uit ronde 2021 van de stimuleringsregeling open en online onderwijs.

Document

Rianne Poot