3 februari 2022
Drang naar Samenhang | # 18 Complotdenken versus kritisch denken
Kritisch denken wordt vaak gezien als vaardigheid die beschermt tegen het geloof in complotverhalen, terwijl complotdenkers zichzelf juist lijken te zien als kritische denkers. Hoe zit dat nu precies? Wat wordt er met kritisch denken en complotdenken bedoeld? En hoe kan complotdenken ervoor zorgen dat mensen in een heel scala aan complotverhalen gaan geloven? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek bespreken Rolf en Anita antwoorden op deze vragen. Meer over complotverhalen vind je in hoofdstuk 14 van het boek Drang naar Samenhang: De Psychologie van het Begrijpen. Bronnen: Artikel Scientific American Goertzel, T. (1994). Belief in conspiracy theories. Political Psychology, 15(4), 731– 742. Goertzel, T. (2011). The conspiracy meme. Skeptical Inquirer, 35(1), 28-37. Lantian, A., Bagneux, V., Delouvee, S., & Gauvrit, N. (2021). Maybe a free thinker but not a critical one: High conspiracy belief is associated with low critical thinking ability. Applied Cognitive Psychology, 35(3), 674-684. https://doi.org/10.1002/acp.3790 Moulin, C.J.A., Bell, N., Turunen, M., Baharin, A, & O’Connor, A.R. (2021). The the the the induction of jamais vu in the laboratory: Word alienation and semantic satiation. Memory, 29(7), 933-942. DOI: 10.1080/09658211.2020.1727519 Van Prooijen J.W. (2017). Why education predicts decreased belief in conspiracy theories. Applied Cognitive Psychology, 31(1), 50–58. https://doi.org/10.1002/acp.3301 Williams, M.N., Marques, M.D., Hill, S.R., Kerr, J.R., & Ling, M. (2022). Why are beliefs in different conspiracy theories positively correlated across individuals? Testing monological network versus unidimensional factor model explanations. British Journal of Social Psychology, 00, 1– 21. https://doi-org.eur.idm.oclc.org/10.1111/bjso.12518